Aristotelis Opera selecta
AD NICHOMACUM
Liber VI
HYIKVN NIKOMAXEIVN Z
( ƒEpeÜ d¢ tugx‹nomen prñteron eÞrhkñtew ÷ti deÝ tò m¡son aßreÝsyai, m¯ t¯n êperbol¯n mhd¢ t¯n ¦lleicin, tò
d¢ m¡son ¤stÜn Éw õ lñgow õ ôryòw l¡gei, toèto di¡lvmen.
¤n p‹saiw gŒr taÝw eÞrhm¡naiw §jesi, kay‹per kaÜ ¤pÜ tÇn
�llvn, ¦sti tiw skopòw pròw ùn Žpobl¡pvn õ tòn lñgon
¦xvn ¤piteÛnei kaÜ ŽnÛhsin, kaÛ tiw ¦stin ÷row tÇn mesot®tvn,
“w metajæ famen eänai t°w êperbol°w kaÜ t°w ¤lleÛcevw,
oësaw katŒ tòn ôryòn lñgon. ¦sti d¢ tò m¢n eÞpeÝn oìtvw
Žlhy¢w m¡n, oéy¢n d¢ saf¡w: kaÜ gŒr ¤n taÝw �llaiw ¤pi-
meleÛaiw, perÜ ÷saw ¤stÜn ¤pist®mh, toèt' Žlhy¢w m¢n eÞpeÝn,
÷ti oëte pleÛv oëte ¤l‹ttv deÝ poneÝn oéd¢ =&yumeÝn, ŽllŒ
tŒ m¡sa kaÜ Éw õ ôryòw lñgow: toèto d¢ mñnon ¦xvn �n
tiw oéd¢n ’n eÞdeÛh pl¡on, oåon poÝa deÝ prosf¡resyai pròw
tò sÇma, eà tiw eàpeien ÷ti ÷sa ² Þatrik¯ keleæei kaÜ Éw
õ taæthn ¦xvn. diò deÝ kaÜ perÜ tŒw t°w cux°w §jeiw m¯
mñnon ŽlhyÇw eänai toèt' eÞrhm¡non, ŽllŒ kaÜ divrism¡non
tÛw ¤stin õ ôryòw lñgow kaÜ toætou tÛw ÷row.
TŒw d¯ t°w cux°w ŽretŒw dielñmenoi tŒw m¢n eänai
toè ³youw ¦famen tŒw d¢ t°w dianoÛaw. perÜ m¢n oïn tÇn
±yikÇn dielhlæyamen, perÜ d¢ tÇn loipÇn, perÜ cux°w
prÇton eÞpñntew, l¡gvmen oìtvw. prñteron m¢n oïn ¤l¡xyh
dæ' eänai m¡rh t°w cux°w, tñ te lñgon ¦xon kaÜ tò �logon:
nèn d¢ perÜ toè lñgon ¦xontow tòn aétòn trñpon diai- ret¡on.
kaÜ êpokeÛsyv dæo tŒ lñgon ¦xonta, ©n m¢n Ú
yevroèmen tŒ toiaèta tÇn öntvn ÷svn aß ŽrxaÜ m¯ ¤nd¡- xontai
�llvw ¦xein, ©n d¢ Ú tŒ ¤ndexñmena:)pròw gŒr
tŒ tÒ g¡nei §tera kaÜ tÇn t°w cux°w morÛvn §teron tÒ
g¡nei tò pròw ¥k‹teron pefukñw, eàper kay' õmoiñtht‹ tina
kaÜ oÞkeiñthta ² gnÇsiw êp‹rxei aétoÝw. leg¡syv d¢ toæ-
tvn tò m¢n ¤pisthmonikòn tò d¢ logistikñn: tò gŒr bouleæe-
syai kaÜ logÛzesyai taétñn, oédeÜw d¢ bouleæetai perÜ
tÇn m¯ ¤ndexom¡nvn �llvw ¦xein. Ëste tò logistikñn ¤stin
§n ti m¡row toè lñgon ¦xontow. lhpt¡on �r' ¥kat¡rou toæ-
tvn tÛw ² beltÛsth §jiw: aìth gŒr Žret¯ ¥kat¡rou, ² d'
Žret¯ pròw tò ¦rgon tò oÞkeÝon. TrÛa d® ¤stin ¤n t» cux»
tŒ kæria pr‹jevw kaÜ ŽlhyeÛaw, aàsyhsiw noèw örejiw. toæ-
tvn d' ² aàsyhsiw oédemi�w Žrx¯ pr‹jevw: d°lon d¢ tÒ
tŒ yhrÛa aàsyhsin m¢n ¦xein pr‹jevw d¢ m¯ koinvneÝn.
¦sti d' ÷per ¤n dianoÛ& kat‹fasiw kaÜ Žpñfasiw, toèt' ¤n
ôr¡jei dÛvjiw kaÜ fug®: Ëst' ¤peid¯ ² ±yik¯ Žret¯ §jiw
proairetik®, ² d¢ proaÛresiw örejiw bouleutik®, deÝ diŒ
taèta m¢n tñn te lñgon Žlhy° eänai kaÜ t¯n örejin ôry®n,
eàper ² proaÛresiw spoudaÛa, kaÜ tŒ aétŒ tòn m¢n f‹nai
t¯n d¢ diÅkein. aìth m¢n oïn ² di‹noia kaÜ ² Žl®yeia
praktik®: t°w d¢ yevrhtik°w dianoÛaw kaÜ m¯ praktik°w
mhd¢ poihtik°w tò eï kaÜ kakÇw tŽlhy¡w ¤sti kaÜ ceèdow
(toèto g‹r ¤sti pantòw dianohtikoè ¦rgon): toè d¢ praktikoè
kaÜ dianohtikoè Žl®yeia õmolñgvw ¦xousa t» ôr¡jei t»
ôry». pr‹jevw m¢n oïn Žrx¯ proaÛresis ÷yen ² kÛnhsiw
Žll' oéx oð §neka proair¡sevw d¢ örejiw kaÜ lñgow õ
§nek‹ tinow. diò oët' �neu noè kaÜ dianoÛaw oët' �neu
±yik°w ¤stÜn §jevw ² proaÛresiw: eéprajÛa gŒr kaÜ tò
¤nantÛon ¤n pr‹jei �neu dianoÛaw kaÜ ³youw oék ¦stin. di‹-
noia d' aét¯ oéy¢n kineÝ, Žll' ² §nek‹ tou kaÜ praktik®:
aìth gŒr kaÜ t°w poihtik°w �rxei: §neka g‹r tou poieÝ
p�w õ poiÇn, kaÜ oé t¡low �plÇw (ŽllŒ prñw ti kaÜ
tinñs) tò poihtñn, ŽllŒ tò praktñn: ² gŒr eéprajÛa t¡-
low, ² d' örejiw toætou. diò µ ôrektikòw noèw ² proaÛresiw
µ örejiw dianohtik®, kaÜ ² toiaæth Žrx¯ �nyrvpow. oék
¦sti d¢ proairetòn oéd¢n gegonñw, oåon oédeÜw proaireÝtai
…Ilion peporyhk¡nai: oéd¢ gŒr bouleæetai perÜ toè gego-
nñtow ŽllŒ perÜ toè ¤som¡nou kaÜ ¤ndexom¡nou, tò d¢ ge-
gonòw oék ¤nd¡xetai m¯ gen¡syai: diò ôryÇw ƒAg‹yvn
mñnou gŒr aétoè kaÜ yeòw sterÛsketai,
Žg¡nhta poieÝn ‘ss' ’n  pepragm¡na.
Žmfot¡rvn d¯ tÇn nohtikÇn morÛvn Žl®yeia tò ¦rgon. kay' “w
oïn m‹lista §jeiw Žlhyeæsei ¥k‹teron, aðtai ŽretaÜ ŽmfoÝn.
ƒArj‹menoi oïn �nvyen perÜ aétÇn p‹lin l¡gvmen.
¦stv d¯ oåw Žlhyeæei ² cux¯ tÒ kataf‹nai µ Žpof‹nai,
p¡nte tòn Žriymñn: taèta d' ¤stÜ t¡xnh ¤pist®mh frñnh-
siw sofÛa noèw: êpol®cei gŒr kaÜ dñjú ¤nd¡xetai dia-
ceædesyai. ¤pist®mh m¢n oïn tÛ ¤stin, ¤nteèyen fanerñn, eÞ
deÝ ŽkribologeÝsyai kaÜ m¯ ŽkolouyeÝn taÝw õmoiñthsin. p‹n-
tew gŒr êpolamb‹nomen, ù ¤pist‹meya, mhd' ¤nd¡xesyai
�llvw ¦xein: tŒ d' ¤ndexñmena �llvw, ÷tan ¦jv toè
yevreÝn g¡nhtai, lany‹nei eÞ ¦stin µ m®. ¤j Žn‹gkhw �ra
¤stÜ tò ¤pisthtñn. ŽÛdion �ra: tŒ gŒr ¤j Žn‹gkhw önta
�plÇw p‹nta ŽÛdia, tŒ d' ŽÛdia Žg¡nhta kaÜ �fyarta.
¦ti didakt¯ ‘pasa ¤pist®mh dokeÝ eänai, kaÜ tò ¤pisthtòn
mayhtñn. ¤k proginvskom¡nvn d¢ p�sa didaskalÛa, Ëw-
per kaÜ ¤n toÝw ŽnalutikoÝw l¡gomen: ¶ m¢n gŒr di' ¤pa-
gvg°w, ¶ d¢ sullogismÒ. ² m¢n d¯ ¤pagvg¯ Žrx® ¤sti
kaÜ toè kayñlou, õ d¢ sullogismòw ¤k tÇn kayñlou. eÞsÜn
�ra ŽrxaÜ ¤j Ïn õ sullogismñw, Ïn oék ¦sti sullogi-
smñw: ¤pagvg¯ �ra. ² m¢n �ra ¤pist®mh ¤stÜn §jiw Žpo-
deiktik®, kaÜ ÷sa �lla prosdiorizñmeya ¤n toÝw Žnalu-
tikoÝw: ÷tan g‹r pvw pisteæú kaÜ gnÅrimoi aétÒ Îsin aß
ŽrxaÛ, ¤pÛstatai: eÞ gŒr m¯ m�llon toè sumper‹smatow,
katŒ sumbebhkòw §jei t¯n ¤pist®mhn. perÜ m¢n oïn ¤pi-
st®mhw divrÛsyv tòn trñpon toèton.
Toè d' ¤ndexom¡nou �llvw ¦xein ¦sti ti kaÜ poihtòn
kaÜ praktñn: §teron d' ¤stÜ poÛhsiw kaÜ pr�jiw (pisteæomen
d¢ perÜ aétÇn kaÜ toÝw ¤jvterikoÝw lñgois): Ëste kaÜ ²
metŒ lñgou §jiw praktik¯ §terñn ¤sti t°w metŒ lñgou poih-
tik°w §jevw. diò oéd¢ peri¡xetai êp' Žll®lvn: oëte gŒr
² pr�jiw poÛhsiw oëte ² poÛhsiw pr�jÛw ¤stin. ¤peÜ d' ²
oÞkodomik¯ t¡xnh tÛw ¤sti kaÜ ÷per §jiw tiw metŒ lñgou
poihtik®, kaÜ oédemÛa oëte t¡xnh ¤stÜn ´tiw oé metŒ lñ-
gou poihtik¯ §jiw ¤stÛn, oëte toiaæth ¶ oé t¡xnh, taétòn
’n eàh t¡xnh kaÜ §jiw metŒ lñgou Žlhyoèw poihtik®. ¦sti
d¢ t¡xnh p�sa perÜ g¡nesin kaÜ tò texn‹zein kaÜ yev-
reÝn ÷pvw ’n g¡nhtaÛ ti tÇn ¤ndexom¡nvn kaÜ eänai kaÜ
m¯ eänai, kaÜ Ïn ² Žrx¯ ¤n tÒ poioènti ŽllŒ m¯ ¤n tÒ
poioum¡nÄ: oëte gŒr tÇn ¤j Žn‹gkhw öntvn µ ginom¡nvn ²
t¡xnh ¤stÛn, oëte tÇn katŒ fæsin: ¤n aêtoÝw gŒr ¦xousi
taèta t¯n Žrx®n. ¤peÜ d¢ poÛhsiw kaÜ pr�jiw §teron,
Žn‹gkh t¯n t¡xnhn poi®sevw Žll' oé pr‹jevw eänai. kaÜ
trñpon tinŒ perÜ tŒ aét‹ ¤stin ² tæxh kaÜ ² t¡xnh, ka-
y‹per kaÜ ƒAg‹yvn fhsÜ "t¡xnh tæxhn ¦sterje kaÜ tæxh
t¡xnhn." ² m¢n oïn t¡xnh, Ësper eàrhtai, §jiw tiw metŒ
lñgou Žlhyoèw poihtik® ¤stin, ² d' ŽtexnÛa toénantÛon
metŒ lñgou ceudoèw poihtik¯ §jiw, perÜ tò ¤ndexñmenon
�llvw ¦xein.
PerÜ d¢ fron®sevw oìtvw ’n l‹boimen, yevr®santew
tÛnaw l¡gomen toçw fronÛmouw. dokeÝ d¯ fronÛmou eänai tò
dænasyai kalÇw bouleæsasyai perÜ tŒ aêtÒ ŽgayŒ kaÜ
sumf¡ronta, oé katŒ m¡row, oåon poÝa pròw êgÛeian, pròw
Þsxæn, ŽllŒ poÝa pròw tò eï z°n ÷lvw. shmeÝon d' ÷ti kaÜ
toçw perÛ ti fronÛmouw l¡gomen, ÷tan pròw t¡low ti spou-
daÝon eï logÛsvntai, Ïn m® ¤sti t¡xnh. Ëste kaÜ ÷lvw ’n
eàh frñnimow õ bouleutikñw. bouleæetai d' oéyeÜw perÜ tÇn
Ždun‹tvn �llvw ¦xein, oéd¢ tÇn m¯ ¤ndexom¡nvn aétÒ
pr�jai. Ëst' eàper ¤pist®mh m¢n met' ŽpodeÛjevw, Ïn d'
aß ŽrxaÜ ¤nd¡xontai �llvw ¦xein, toætvn m® ¤stin Žpñ-
deijiw (p‹nta gŒr ¤nd¡xetai kaÜ �llvw ¦xein), kaÜ oék
¦sti bouleæsasyai perÜ tÇn ¤j Žn‹gkhw öntvn, oék ’n eàh
² frñnhsiw ¤pist®mh oéd¢ t¡xnh, ¤pist®mh m¢n ÷ti ¤nd¡-
xetai tò praktòn �llvw ¦xein, t¡xnh d' ÷ti �llo tò
g¡now pr‹jevw kaÜ poi®sevw. leÛpetai �ra aét¯n eänai
§jin Žlhy° metŒ lñgou praktik¯n perÜ tŒ ŽnyrÅpÄ ŽgayŒ
kaÜ kak‹. t°w m¢n gŒr poi®sevw §teron tò t¡low, t°w d¢
pr‹jevw oék ’n eàh: ¦sti gŒr aét¯ ² eéprajÛa t¡low. diŒ
toèto Perikl¡a kaÜ toçw toioætouw fronÛmouw oÞñmeya eänai,
÷ti tŒ aêtoÝw ŽgayŒ kaÜ tŒ toÝw ŽnyrÅpoiw dænantai yev-
reÝn: eänai d¢ toioætouw ²goæmeya toçw oÞkonomikoçw kaÜ toçw
politikoæw. ¦nyen kaÜ t¯n svfrosænhn toætÄ prosagoreæo-
men tÒ ônñmati, Éw sÐzousan t¯n frñnhsin. sÐzei d¢ t¯n
toiaæthn êpñlhcin. oé gŒr ‘pasan êpñlhcin diafyeÛrei
oéd¢ diastr¡fei tò ²dç kaÜ luphrñn, oåon ÷ti tò trÛgv-
non dæo ôryŒw ¦xei µ oék ¦xei, ŽllŒ tŒw perÜ tò
praktñn. aß m¢n gŒr ŽrxaÜ tÇn praktÇn tò oð §neka
tŒ prakt‹: tÒ d¢ diefyarm¡nÄ di' ²don¯n µ læphn eéyçw
oé faÛnetai Žrx®, oéd¢ deÝn toætou §neken oéd¢ diŒ toèy'
aßreÝsyai p‹nta kaÜ pr‹ttein: ¦sti gŒr ² kakÛa fyartik¯
Žrx°w. Ëst' Žn‹gkh t¯n frñnhsin §jin eänai metŒ lñgou
Žlhy° perÜ tŒ ŽnyrÅpina ŽgayŒ praktik®n. ŽllŒ m¯n
t¡xnhw m¢n ¦stin Žret®, fron®sevw d' oék ¦stin: kaÜ ¤n m¢n
t¡xnú õ ¥kÆn �mart‹nvn aßretÅterow, perÜ d¢ frñnhsin
¸tton, Ësper kaÜ perÜ tŒw Žret‹w. d°lon oïn ÷ti Žret®
tiw ¤stÜ kaÜ oé t¡xnh. duoÝn d' öntoin meroÝn t°w cux°w
tÇn lñgon ¤xñntvn, yat¡rou ’n eàh Žret®, toè dojastikoè:
´ te gŒr dñja perÜ tò ¤ndexñmenon �llvw ¦xein kaÜ ²
frñnhsiw. ŽllŒ m¯n oéd' §jiw metŒ lñgou mñnon: shmeÝon
d' ÷ti l®yh m¢n t°w toiaæthw §jevw ¦sti, fron®sevw d'
oék ¦stin.
ƒEpeÜ d' ² ¤pist®mh perÜ tÇn kayñlou ¤stÜn êpñlhciw
kaÜ tÇn ¤j Žn‹gkhw öntvn, eÞsÜ d' ŽrxaÜ tÇn ŽpodeiktÇn
kaÜ p‹shw ¤pist®mhw (metŒ lñgou gŒr ² ¤pist®mh), t°w
Žrx°w toè ¤pisthtoè oët' ’n ¤pist®mh eàh oëte t¡xnh oëte
frñnhsiw: tò m¢n gŒr ¤pisthtòn Žpodeiktñn, aã d¢ tugx‹-
nousin oïsai perÜ tŒ ¤ndexñmena �llvw ¦xein. oéd¢ d¯
sofÛa toætvn ¤stÛn: toè gŒr sofoè perÜ ¤nÛvn ¦xein Žpñ-
deijÛn ¤stin. eÞ d¯ oåw Žlhyeæomen kaÜ mhd¡pote diaceu-
dñmeya perÜ tŒ m¯ ¤ndexñmena µ kaÜ ¤ndexñmena �llvw
¦xein, ¤pist®mh kaÜ frñnhsÛw ¤sti kaÜ sofÛa kaÜ noèw, toæ-
tvn d¢ tÇn triÇn mhd¢n ¤nd¡xetai eänai (l¡gv d¢ trÛa
frñnhsin ¤pist®mhn sofÛan), leÛpetai noèn eänai tÇn
ŽrxÇn.
T¯n d¢ sofÛan ¦n te taÝw t¡xnaiw toÝw Žkribest‹toiw
tŒw t¡xnaw ŽpodÛdomen, oåon FeidÛan liyourgòn sofòn kaÜ
Polækleiton Žndriantopoiñn, ¤ntaèya m¢n oïn oéy¢n �llo
shmaÛnontew t¯n sofÛan µ ÷ti Žret¯ t¡xnhw ¤stÛn: eänai d¡
tinaw sofoçw oÞñmeya ÷lvw oé katŒ m¡row oéd' �llo ti
sofoæw, Ësper †Omhrñw fhsin ¤n tÒ MargÛtú
tòn d' oët' ’r skapt°ra yeoÜ y¡san oët' Žrot°ra
oët' �llvw ti sofñn.
Ëste d°lon ÷ti Žkribest‹th ’n tÇn ¤pisthmÇn eàh ² so-
fÛa. deÝ �ra tòn sofòn m¯ mñnon tŒ ¤k tÇn ŽrxÇn eÞd¡-
nai, ŽllŒ kaÜ perÜ tŒw ŽrxŒw Žlhyeæein. Ëst' eàh ’n ²
sofÛa noèw kaÜ ¤pist®mh, Ësper kefal¯n ¦xousa ¤pist®mh
tÇn timivt‹tvn. �topon gŒr eà tiw t¯n politik¯n µ t¯n
frñnhsin spoudaiot‹thn oàetai eänai, eÞ m¯ tò �riston tÇn
¤n tÒ kñsmÄ �nyrvpñw ¤stin. eÞ d¯ êgieinòn m¢n kaÜ Žga-
yòn §teron ŽnyrÅpoiw kaÜ Þxyæsi, tò d¢ leukòn kaÜ eéyç
taétòn ŽeÛ, kaÜ tò sofòn taétò p‹ntew ’n eàpoien, frñ-
nimon d¢ §teron: tŒ gŒr perÜ aêtò §kasta tò eï yevroèn
fhsÜn eänai frñnimon, kaÜ toætÄ ¤pitr¡cei aét‹. diò kaÜ
tÇn yhrÛvn ¦nia frñnim‹ fasin eänai, ÷sa perÜ tòn aêtÇn
bÛon ¦xonta faÛnetai dænamin pronohtik®n. faneròn d¢ kaÜ
÷ti oék ’n eàh ² sofÛa kaÜ ² politik¯ ² aét®: eÞ gŒr
t¯n perÜ tŒ Èf¡lima tŒ aêtoÝw ¤roèsi sofÛan, pollaÜ
¦sontai sofÛai: oé gŒr mÛa perÜ tò �p‹ntvn Žgayòn tÇn
zÐvn, Žll' ¥t¡ra perÜ §kaston, eÞ m¯ kaÜ Þatrik¯ mÛa perÜ
p‹ntvn tÇn öntvn. eÞ d' ÷ti b¡ltiston �nyrvpow tÇn �l-
lvn zÐvn, oéd¢n diaf¡rei: kaÜ gŒr ŽnyrÅpou �lla polç
yeiñtera t¯n fæsin, oåon fanerÅtat‹ ge ¤j Ïn õ kñsmow
sun¡sthken. ¤k d¯ tÇn eÞrhm¡nvn d°lon ÷ti ² sofÛa ¤stÜ
kaÜ ¤pist®mh kaÜ noèw tÇn timivt‹tvn t» fæsei. diò ƒAna-
jagñran kaÜ Yal°n kaÜ toçw toioætouw sofoçw m¢n fro-
nÛmouw d' oë fasin eänai, ÷tan àdvsin Žgnooèntaw tŒ sum-
f¡ronta ¥autoÝw, kaÜ perittŒ m¢n kaÜ yaumastŒ kaÜ xa-
lepŒ kaÜ daimñnia eÞd¡nai aétoæw fasin, �xrhsta d', ÷ti
oé tŒ ŽnyrÅpina ŽgayŒ zhtoèsin. „H d¢ frñnhsiw perÜ tŒ
ŽnyrÅpina kaÜ perÜ Ïn ¦sti bouleæsasyai: toè gŒr fronÛmou
m‹lista toèt' ¦rgon eänaÛ famen, tò eï bouleæesyai, bou-
leæetai d' oédeÜw perÜ tÇn Ždun‹tvn �llvw ¦xein, oéd'
÷svn m¯ t¡low ti ¦sti, kaÜ toèto praktòn Žgayñn. õ d'
�plÇw eëboulow õ toè ŽrÛstou ŽnyrÅpÄ tÇn praktÇn sto-
xastikòw katŒ tòn logismñn. oéd' ¤stÜn ² frñnhsiw tÇn
kayñlou mñnon, ŽllŒ deÝ kaÜ tŒ kay' §kasta gnvrÛzein:
praktik¯ g‹r, ² d¢ pr�jiw perÜ tŒ kay' §kasta. diò kaÜ
¦nioi oék eÞdñtew ¥t¡rvn eÞdñtvn praktikÅteroi, kaÜ ¤n toÝw
�lloiw oß ¦mpeiroi: eÞ gŒr eÞdeÛh ÷ti tŒ koèfa eëpepta
kr¡a kaÜ êgiein‹, poÝa d¢ koèfa ŽgnooÝ, oé poi®sei êgÛ-
eian, Žll' õ eÞdÆw ÷ti tŒ ôrnÛyeia [koèfa kaÜ] êgieinŒ poi®-
sei m�llon. ² d¢ frñnhsiw praktik®: Ëste deÝ �mfv
¦xein, µ taæthn m�llon. eàh d' �n tiw kaÜ ¤ntaèya Žr-
xitektonik®. …Esti d¢ kaÜ ² politik¯ kaÜ ² frñnhsiw ² aét¯
m¢n §jiw, tò m¡ntoi eänai oé taétòn aétaÝw. t°w d¢ perÜ
pñlin ¶ m¢n Éw Žrxitektonik¯ frñnhsiw nomoyetik®, ¶ d¢
Éw tŒ kay' §kasta tò koinòn ¦xei önoma, politik®: aìth
d¢ praktik¯ kaÜ bouleutik®: tò gŒr c®fisma praktòn
Éw tò ¦sxaton. diò politeæesyai toætouw mñnon l¡gousin:
mñnoi gŒr pr‹ttousin oðtoi Ësper oß xeirot¡xnai. dokeÝ
d¢ kaÜ frñnhsiw m‹list' eänai ² perÜ aétòn kaÜ §na: kaÜ
¦xei aìth tò koinòn önoma, frñnhsiw: ¤keÛnvn d¢ ¶ m¢n
oÞkonomÛa ¶ d¢ nomoyesÛa ¶ d¢ politik®, kaÜ taæthw ¶
m¢n bouleutik¯ ¶ d¢ dikastik®. Eädow m¢n oïn ti ’n eàh
gnÅsevw tò aêtÒ eÞd¡nai: Žll' ¦xei diaforŒn poll®n:
kaÜ dokeÝ õ tŒ perÜ aêtòn eÞdÆw kaÜ diatrÛbvn frñnimow
eänai, oß d¢ politikoÜ polupr‹gmonew: diò EéripÛdhw
pÇw d' ’n fronoÛhn, Ú par°n Žpragmñnvw
¤n toÝsi polloÝw ±riymhm¡non stratoè
àson metasxeÝn;
toçw gŒr perissoçw kaÛ ti pr‹ssontaw pl¡on ...
zhtoèsi gŒr tò aêtoÝw Žgayñn, kaÜ oàontai toèto deÝn pr‹t-
tein. ¤k taæthw oïn t°w dñjhw ¤l®luye tò toætouw fronÛ-
mouw eänai: kaÛtoi àsvw oék ¦sti tò aêtoè eï �neu oÞkono-
mÛaw oéd' �neu politeÛaw. ¦ti d¢ tŒ aêtoè pÇw deÝ dioi-
keÝn, �dhlon kaÜ skept¡on. shmeÝon d' ¤stÜ toè eÞrhm¡nou
kaÜ diñti gevmetrikoÜ m¢n n¡oi kaÜ mayhmatikoÜ gÛnontai
kaÜ sofoÜ tŒ toiaèta, frñnimow d' oé dokeÝ gÛnesyai.
aàtion d' ÷ti kaÜ tÇn kay' §kast‹ ¤stin ² frñnhsiw, “ gÛnetai
gnÅrima ¤j ¤mpeirÛaw, n¡ow d' ¦mpeirow oék ¦stin: pl°yow
gŒr xrñnou poieÝ t¯n ¤mpeirÛan: ¤peÜ kaÜ toèt' �n tiw sk¡-
caito, diŒ tÛ d¯ mayhmatikòw m¢n paÝw g¡noit' �n, so-
fòw d' µ fusikòw oë. µ ÷ti tŒ m¢n di' Žfair¡seÅw ¤stin,
tÇn d' aß ŽrxaÜ ¤j ¤mpeirÛaw: kaÜ tŒ m¢n oé pisteæousin
oß n¡oi ŽllŒ l¡gousin, tÇn d¢ tò tÛ ¤stin oék �dhlon; ¦ti
² �martÛa µ perÜ tò kayñlou ¤n tÒ bouleæsasyai µ perÜ
tò kay' §kaston: µ gŒr ÷ti p‹nta tŒ baræstayma ìdata
faèla, µ ÷ti todÜ baræstaymon. ÷ti d' ² frñnhsiw oék
¤pist®mh, fanerñn: toè gŒr ¤sx‹tou ¤stÛn, Ësper eàrhtai:
tò gŒr praktòn toioèton. ŽntÛkeitai m¢n d¯ tÒ nÒ: õ m¢n
gŒr noèw tÇn ÷rvn, Ïn oék ¦sti lñgow, ¶ d¢ toè ¤sx‹tou,
oð oék ¦stin ¤pist®mh Žll' aàsyhsiw, oéx ² tÇn ÞdÛvn,
Žll' oá& aÞsyanñmeya ÷ti tò [¤n toÝw mayhmatikoÝs]
¦sxaton trÛgvnon: st®setai gŒr kŽkeÝ. Žll' aìth m�llon
aàsyhsiw µ frñnhsiw, ¤keÛnhw d' �llo eädow.
Tò zhteÝn d¢ kaÜ tò bouleæesyai diaf¡rei: tò gŒr
bouleæesyai zhteÝn ti ¤stÛn. deÝ d¢ labeÝn kaÜ perÜ eébou-
lÛaw tÛ ¤sti, pñteron ¤pist®mh tiw µ dñja µ eéstoxÛa µ
�llo ti g¡now. ¤pist®mh m¢n d¯ oék ¦stin: oé gŒr zhtoèsi
perÜ Ïn àsasin, ² d' eéboulÛa boul® tiw, õ d¢ bouleuñme-
now zhteÝ kaÜ logÛzetai. ŽllŒ m¯n oéd' eéstoxÛa: �neu
te gŒr lñgou kaÜ taxæ ti ² eéstoxÛa, bouleæontai d¢ po-
lçn xrñnon, kaÜ fasÜ pr‹ttein m¢n deÝn taxç tŒ bou-
leuy¡nta, bouleæesyai d¢ brad¡vw. ¦ti ² ŽgxÛnoia §teron
kaÜ ² eéboulÛa: ¦sti d' eéstoxÛa tiw ² ŽgxÛnoia. oéd¢ d¯
dñja ² eéboulÛa oédemÛa. Žll' ¤peÜ õ m¢n kakÇw bouleuñ-
menow �mart‹nei, õ d' eï ôryÇw bouleæetai, d°lon ÷ti ôr-
yñthw tiw ² eéboulÛa ¤stÛn, oët' ¤pist®mhw d¢ oëte dñjhw:
¤pist®mhw m¢n gŒr oék ¦stin ôryñthw (oéd¢ gŒr �martÛa),
dñjhw d' ôryñthw Žl®yeia: ‘ma d¢ kaÜ Ëristai ³dh p�n oð
dñja ¤stÛn. ŽllŒ m¯n oéd' �neu lñgou ² eéboulÛa. dianoÛaw
�ra leÛpetai: aìth gŒr oëpv f‹siw: kaÜ gŒr ² dñja
oé z®thsiw ŽllŒ f‹siw tiw ³dh, õ d¢ bouleuñmenow, ¤‹n
te eï ¤‹n te kaÜ kakÇw bouleæhtai, zhteÝ ti kaÜ logÛzetai.
Žll' ôryñthw tÛw ¤stin ² eéboulÛa boul°w: diò ² boul¯ zh-
tht¡a prÇton tÛ kaÜ perÜ tÛ. ¤peÜ d' ² ôryñthw pleonaxÇw,
d°lon ÷ti oé p�sa: õ gŒr Žkrat¯w kaÜ õ faèlow ù pro-
tÛyetai ~ÞdeÝn~ ¤k toè logismoè teæjetai, Ëste ôryÇw ¦stai
bebouleum¡now, kakòn d¢ m¡ga eÞlhfÅw. dokeÝ d' Žgayñn
ti tò eï bebouleèsyai: ² gŒr toiaæth ôryñthw boul°w
eéboulÛa, ² Žgayoè teuktik®. Žll' ¦sti kaÜ toætou ceudeÝ
sullogismÒ tuxeÝn, kaÜ ù m¢n deÝ poi°sai tuxeÝn, di'
oð d' oë, ŽllŒ ceud° tòn m¡son ÷ron eänai: Ëst' oéd'
aìth pv eéboulÛa, kay' ¶n oð deÝ m¢n tugx‹nei, oé m¡n-
toi di' oð ¦dei. ¦ti ¦sti polçn xrñnon bouleuñmenon tuxeÝn,
tòn d¢ taxæ. oékoèn oéd' ¤keÛnh pv eéboulÛa, Žll' ôryñ-
thw ² katŒ tò Èf¡limon, kaÜ oð deÝ kaÜ Íw kaÜ ÷te. ¦ti
¦sti kaÜ �plÇw eï bebouleèsyai kaÜ prñw ti t¡low. ¶ m¢n
d¯ �plÇw ² pròw tò t¡low tò �plÇw katoryoèsa, tÜw d¢
² prñw ti t¡low. eÞ d¯ tÇn fronÛmvn tò eï bebouleè-
syai, ² eéboulÛa eàh ’n ôryñthw ² katŒ tò sumf¡ron pròw
tò t¡low, oð ² frñnhsiw Žlhy¯w êpñlhcÛw ¤stin.
…Esti d¢ kaÜ ² sænesiw kaÜ ² eésunesÛa, kay' “w l¡-
gomen sunetoçw kaÜ eésun¡touw, oëy' ÷lvw tò aétò ¤pist®mú
µ dñjú (p‹ntew gŒr ’n ·san sunetoÛ) oëte tiw mÛa tÇn
katŒ m¡row ¤pisthmÇn, oåon ² Þatrik¯ perÜ êgieinÇn, ² gev-
metrÛa perÜ meg¡yh: oëte gŒr perÜ tÇn ŽeÜ öntvn kaÜ
Žkin®tvn ² sænesÛw ¤stin oëte perÜ tÇn gignom¡nvn õtouoèn,
ŽllŒ perÜ Ïn Žpor®seien �n tiw kaÜ bouleæsaito. diò perÜ
tŒ aétŒ m¢n t» fron®sei ¤stÛn, oék ¦sti d¢ tò aétò sænesiw
kaÜ frñnhsiw. ² m¢n gŒr frñnhsiw ¤pitaktik® ¤stin: tÛ gŒr
deÝ pr‹ttein µ m®, tò t¡low aét°w ¤stÛn: ² d¢ sænesiw
kritik¯ mñnon. taétò gŒr sænesiw kaÜ eésunesÛa kaÜ su-
netoÜ kaÜ eésænetoi. ¦sti d' oëte tò ¦xein t¯n frñnhsin
oëte tò lamb‹nein ² sænesiw: Žll' Ësper tò many‹nein
l¡getai suni¡nai, ÷tan xr°tai t» ¤pist®mú, oìtvw ¤n tÒ
xr°syai t» dñjú ¤pÜ tò krÛnein perÜ toætvn perÜ Ïn ²
frñnhsÛw ¤stin, �llou l¡gontow, kaÜ krÛnein kalÇw: tò gŒr
eï tÒ kalÇw tò aétñ. kaÜ ¤nteèyen ¤l®luye toënoma ²
sænesiw, kay' ¶n eésænetoi, ¤k t°w ¤n tÒ many‹nein: l¡gomen
gŒr tò many‹nein suni¡nai poll‹kiw.
„H d¢ kaloum¡nh gnÅmh, kay' ¶n suggnÅmonaw kaÜ
¦xein fam¢n gnÅmhn, ² toè ¤pieikoèw ¤stÜ krÛsiw ôry®.
shmeÝon d¡: tòn gŒr ¤pieik° m‹list‹ famen eänai sug-
gnvmonikñn, kaÜ ¤pieik¢w tò ¦xein perÜ ¦nia suggnÅmhn.
² d¢ suggnÅmh gnÅmh ¤stÜ kritik¯ toè ¤pieikoèw ôry®:
ôry¯ d' ² toè Žlhyoèw.
EÞsÜ d¢ p�sai aß §jeiw eélñgvw eÞw taétò teÛnousai:
l¡gomen gŒr gnÅmhn kaÜ sænesin kaÜ frñnhsin kaÜ noèn
¤pÜ toçw aétoçw ¤pif¡rontew gnÅmhn ¦xein kaÜ noèn ³dh
kaÜ fronÛmouw kaÜ sunetoæw. p�sai gŒr aß dun‹meiw aðtai
tÇn ¤sx‹tvn eÞsÜ kaÜ tÇn kay' §kaston: kaÜ ¤n m¢n tÒ
kritikòw eänai perÜ Ïn õ frñnimow, sunetòw kaÜ eégnÅmvn
µ suggnÅmvn: tŒ gŒr ¤pieik° koinŒ tÇn ŽgayÇn �p‹n-
tvn ¤stÜn ¤n tÒ pròw �llon. ¦sti d¢ tÇn kay' §kasta kaÜ
tÇn ¤sx‹tvn ‘panta tŒ prakt‹: kaÜ gŒr tòn frñnimon
deÝ ginÅskein aét‹, kaÜ ² sænesiw kaÜ ² gnÅmh perÜ tŒ
prakt‹, taèta d' ¦sxata. kaÜ õ noèw tÇn ¤sx‹tvn ¤p'
Žmfñtera: kaÜ gŒr tÇn prÅtvn ÷rvn kaÜ tÇn ¤sx‹tvn
noèw ¤stÜ kaÜ oé lñgow, kaÜ õ m¢n katŒ tŒw ŽpodeÛjeiw
tÇn Žkin®tvn ÷rvn kaÜ prÅtvn, õ d' ¤n taÝw praktikaÝw
toè ¤sx‹tou kaÜ ¤ndexom¡nou kaÜ t°w ¥t¡raw prot‹sevw:
ŽrxaÜ gŒr toè oð §neka aðtai: ¤k tÇn kay' §kasta gŒr
tŒ kayñlou: toætvn oïn ¦xein deÝ aàsyhsin, aìth d' ¤stÜ noèw.
diò kaÜ fusikŒ dokeÝ eänai taèta, kaÜ fæsei sofòw m¢n
oédeÛw, gnÅmhn d' ¦xein kaÜ sænesin kaÜ noèn. shmeÝon d'
÷ti kaÜ taÝw ²likÛaiw oÞñmeya ŽkolouyeÝn, kaÜ ´de ² ²likÛa
noèn ¦xei kaÜ gnÅmhn, Éw t°w fæsevw aÞtÛaw oëshw. [diò
kaÜ Žrx¯ kaÜ t¡low noèw: ¤k toætvn gŒr aß ŽpodeÛjeiw
kaÜ perÜ toætvn.] Ëste deÝ pros¡xein tÇn ¤mpeÛrvn kaÜ
presbut¡rvn µ fronÛmvn taÝw ŽnapodeÛktoiw f‹sesi kaÜ
dñjaiw oéx ¸tton tÇn ŽpodeÛjevn: diŒ gŒr tò ¦xein ¤k
t°w ¤mpeirÛaw ömma õrÇsin ôryÇw. tÛ m¢n oïn ¤stÜn ²
frñnhsiw kaÜ ² sofÛa, kaÜ perÜ tÛ ¥kat¡ra tugx‹nei
oïsa, kaÜ ÷ti �llou t°w cux°w morÛou Žret¯ ¥kat¡ra,
eàrhtai.
Diapor®seie d' �n tiw perÜ aétÇn tÛ xr®simoÛ eÞsin.
² m¢n gŒr sofÛa oéd¢n yevr®sei ¤j Ïn ¦stai eédaÛmvn
�nyrvpow (oédemi�w g‹r ¤sti gen¡sevs), ² d¢ frñnhsiw toèto
m¢n ¦xei, ŽllŒ tÛnow §neka deÝ aét°w; eàper ² m¢n frñ-
nhsÛw ¤stin ² perÜ tŒ dÛkaia kaÜ kalŒ kaÜ ŽgayŒ Žn-
yrÅpÄ, taèta d' ¤stÜn “ toè Žgayoè ¤stÜn Žndròw pr‹ttein,
oéd¢n d¢ praktikÅteroi tÒ eÞd¡nai aét‹ ¤smen, eàper §jeiw
aß ŽretaÛ eÞsin, Ësper oéd¢ tŒ êgieinŒ oéd¢ tŒ eéektik‹,
÷sa m¯ tÒ poieÝn ŽllŒ tÒ Žpò t°w §jevw eänai l¡getai:
oéy¢n gŒr praktikÅteroi tÒ ¦xein t¯n Þatrik¯n kaÜ gumna-
stik®n ¤smen. eÞ d¢ m¯ toætvn x‹rin frñnimon =ht¡on ŽllŒ
toè gÛnesyai, toÝw oïsi spoudaÛoiw oéy¢n ’n eàh xr®simow:
¦ti d' oéd¢ toÝw m¯ ¦xousin: oéd¢n gŒr dioÛsei aétoçw ¦xein
µ �lloiw ¦xousi peÛyesyai, ßkanÇw t' ¦xoi ’n ²mÝn Ësper
kaÜ perÜ t¯n êgÛeian: boulñmenoi gŒr êgiaÛnein ÷mvw oé
many‹nomen Þatrik®n. pròw d¢ toætoiw �topon ’n eänai dñ-
jeien, eÞ xeÛrvn t°w sofÛaw oïsa kurivt¡ra aét°w ¦stai:
² gŒr poioèsa �rxei kaÜ ¤pit‹ttei perÜ §kaston. perÜ d¯
toætvn lekt¡on: nèn m¢n gŒr ±pñrhtai perÜ aétÇn mñnon.
prÇton m¢n oïn l¡gvmen ÷ti kay' aêtŒw ŽnagkaÝon aßretŒw
aétŒw eänai, Žret‹w g' oësaw ¥kat¡ran ¥kat¡rou toè morÛou, kaÜ
eÞ m¯ poioèsi mhd¢n mhdet¡ra aétÇn. ¦peita kaÜ poioèsi
m¡n, oéx Éw ² Þatrik¯ d¢ êgÛeian, Žll' Éw ² êgÛeia, oìtvw
² sofÛa eédaimonÛan: m¡row gŒr oïsa t°w ÷lhw Žret°w
tÒ ¦xesyai poieÝ kaÜ ~tÒ ¤nergeÝn eédaÛmona.~ ¦ti tò ¦rgon
ŽpoteleÝtai katŒ t¯n frñnhsin kaÜ t¯n ±yik¯n Žret®n: ²
m¢n gŒr Žret¯ tòn skopòn poieÝ ôryñn, ² d¢ frñnhsiw tŒ
pròw toèton. toè d¢ tet‹rtou morÛou t°w cux°w oék ¦stin
Žret¯ toiaæth, toè yreptikoè: oéd¢n gŒr ¤p' aétÒ pr‹t-
tein µ m¯ pr‹ttein. perÜ d¢ toè mhy¢n eänai praktikvt¡-
rouw diŒ t¯n frñnhsin tÇn kalÇn kaÜ dikaÛvn, mikròn �nv-
yen Žrkt¡on, labñntaw Žrx¯n taæthn. Ësper gŒr kaÜ tŒ
dÛkaia l¡gomen pr‹ttont‹w tinaw oëpv dikaÛouw eänai, oåon
toçw tŒ êpò tÇn nñmvn tetagm¡na poioèntaw µ �kontaw
µ di' �gnoian µ di' §terñn ti kaÜ m¯ di' aét‹ (kaÛtoi pr‹t-
tousÛ ge “ deÝ kaÜ ÷sa xr¯ tòn spoudaÝon), oìtvw, Éw
¦oiken, ¦sti tò pÇw ¦xonta pr‹ttein §kasta Ëst' eänai Žga-
yñn, l¡gv d' oåon diŒ proaÛresin kaÜ aétÇn §neka tÇn
prattom¡nvn. t¯n m¢n oïn proaÛresin ôry¯n poieÝ ² Žret®,
tò d' ÷sa ¤keÛnhw §neka p¡fuke pr‹ttesyai oék ¦sti t°w
Žret°w Žll' ¥t¡raw dun‹mevw. lekt¡on d' ¤pist®sasi sa-
f¡steron perÜ aétÇn. ¦sti d¯ dænamiw ¶n kaloèsi dei-
nñthta: aìth d' ¤stÜ toiaæth Ëste tŒ pròw tòn êpotey¡nta
skopòn sunteÛnonta dænasyai taèta pr‹ttein kaÜ tugx‹-
nein aétoè. ’n m¢n oïn õ skopòw  kalñw, ¤painet® ¤stin,
¤Œn d¢ faèlow, panourgÛa: diò kaÜ toçw fronÛmouw deinoçw
kaÜ panoærgouw fam¢n eänai. ¦sti d' ² frñnhsiw oéx ² dæ-
namiw, Žll' oék �neu t°w dun‹mevw taæthw. ² d' §jiw tÒ
ömmati toætÄ gÛnetai t°w cux°w oék �neu Žret°w, Éw
eàrhtaÛ te kaÜ ¦sti d°lon: oß gŒr sullogismoÜ tÇn pra-
ktÇn Žrx¯n ¦xont¡w eÞsin, ¤peid¯ toiñnde tò t¡low kaÜ tò
�riston, õtid®pote ön (¦stv gŒr lñgou x‹rin tò tuxñn):
toèto d' eÞ m¯ tÒ ŽgayÒ, oé faÛnetai: diastr¡fei gŒr ²
moxyhrÛa kaÜ diaceædesyai poieÝ perÜ tŒw praktikŒw Žr-
x‹w. Ëste faneròn ÷ti Ždænaton frñnimon eänai m¯ önta
Žgayñn. Skept¡on d¯ p‹lin kaÜ perÜ Žret°w: kaÜ gŒr ²
Žret¯ paraplhsÛvw ¦xei Éw ² frñnhsiw pròw t¯n deinñthta
oé taétò m¡n, ÷moion d¡ oìtv kaÜ ² fusik¯ Žret¯ pròw
t¯n kurÛan. p�si gŒr dokeÝ §kasta tÇn ±yÇn êp‹rxein
fæsei pvw: kaÜ gŒr dÛkaioi kaÜ svfronikoÜ kaÜ ŽndreÝoi
kaÜ t”lla ¦xomen eéyçw ¤k genet°w: Žll' ÷mvw zhtoèmen
§terñn ti tò kurÛvw Žgayòn kaÜ tŒ toiaèta �llon trñpon
êp‹rxein. kaÜ gŒr paisÜ kaÜ yhrÛoiw aß fusikaÜ êp‹r-
xousin §jeiw, Žll' �neu noè blaberaÜ faÛnontai oïsai.
pl¯n tosoèton ¦oiken õr�syai, ÷ti Ësper sÅmati ÞsxurÒ
�neu öcevw kinoum¡nÄ sumbaÛnei sf‹llesyai ÞsxurÇw diŒ
tò m¯ ¦xein öcin, oìtv kaÜ ¤ntaèya: ¤Œn d¢ l‹bú noèn,
¤n tÒ pr‹ttein diaf¡rei: ² d' §jiw õmoÛa oïsa tñt' ¦stai
kurÛvw Žret®. Ëste kay‹per ¤pÜ toè dojastikoè dæo ¤stÜn
eàdh, deinñthw kaÜ frñnhsiw, oìtv kaÜ ¤pÜ toè ±yikoè dæo
¤stÛ, tò m¢n Žret¯ fusik¯ tò d' ² kurÛa, kaÜ toætvn ²
kurÛa oé gÛnetai �neu fron®sevw. diñper tin¡w fasi p‹-
saw tŒw ŽretŒw fron®seiw eänai, kaÜ Svkr‹thw t» m¢n
ôryÇw ¤z®tei t» d' ²m‹rtanen: ÷ti m¢n gŒr fron®seiw Õeto
eänai p‹saw tŒw Žret‹w, ²m‹rtanen, ÷ti d' oék �neu fro-
n®sevw, kalÇw ¦legen. shmeÝon d¡: kaÜ gŒr nèn p‹ntew,
÷tan õrÛzvntai t¯n Žret®n, prostiy¡asi, t¯n §jin eÞpñntew
kaÜ pròw ‘ ¤sti, t¯n katŒ tòn ôryòn lñgon: ôryòw d' õ
katŒ t¯n frñnhsin. ¤oÛkasi d¯ manteæesyaÛ pvw ‘pantew
÷ti ² toiaæth §jiw Žret® ¤stin, ² katŒ t¯n frñnhsin. deÝ
d¢ mikròn metab°nai. ¦sti gŒr oé mñnon ² katŒ tòn ôryòn
lñgon, Žll' ² metŒ toè ôryoè lñgou §jiw Žret® ¤stin: ôryòw
d¢ lñgow perÜ tÇn toioætvn ² frñnhsÛw ¤stin. Svkr‹thw
m¢n oïn lñgouw tŒw ŽretŒw Õeto eänai (¤pist®maw gŒr eänai
p‹sas), ²meÝw d¢ metŒ lñgou. d°lon oïn ¤k tÇn eÞrhm¡nvn
÷ti oéx oåñn te Žgayòn eänai kurÛvw �neu fron®sevw, oéd¢
frñnimon �neu t°w ±yik°w Žret°w. ŽllŒ kaÜ õ lñgow
taætú læoit' �n, Ú dialexyeÛh tiw ’n ÷ti xvrÛzontai Žl-
l®lvn aß ŽretaÛ: oé gŒr õ aétòw eéfu¡statow pròw �p‹-
saw, Ëste t¯n m¢n ³dh t¯n d' oëpv eÞlhfÆw ¦stai: toèto
gŒr katŒ m¢n tŒw fusikŒw ŽretŒw ¤nd¡xetai, kay' “w
d¢ �plÇw l¡getai Žgayñw, oék ¤nd¡xetai: ‘ma gŒr t»
fron®sei mi˜ êparxoæsú p�sai êp‹rjousin. d°lon d¡, k’n
eÞ m¯ praktik¯ ·n, ÷ti ¦dei ’n aét°w diŒ tò toè morÛou
Žret¯n eänai, kaÜ ÷ti oék ¦stai ² proaÛresiw ôry¯ �neu
fron®sevw oéd' �neu Žret°w: ¶ m¢n gŒr tò t¡low ¶ d¢
tŒ pròw tò t¡low poieÝ pr‹ttein. ŽllŒ m¯n oéd¢ kurÛa
g' ¤stÜ t°w sofÛaw oéd¢ toè beltÛonow morÛou, Ësper oéd¢
t°w êgieÛaw ² Þatrik®: oé gŒr xr°tai aét», Žll' õr˜
÷pvw g¡nhtai: ¤keÛnhw oïn §neka ¤pit‹ttei, Žll' oék ¤keÛnú.
¦ti ÷moion k’n eà tiw t¯n politik¯n faÛh �rxein tÇn yeÇn,
÷ti ¤pit‹ttei perÜ p‹nta tŒ ¤n t» pñlei.
Index Aristotelicus
Copyright 2000 Giovanni Ferrero