Aristotelis Opera selecta
Analitica Posteriora
ANALUTIKVN USTERVN B
B.
TŒ zhtoæmen‹ ¤stin àsa tòn Žriymòn ÷saper ¤pist‹-
meya. zhtoèmen d¢ t¡ttara, tò ÷ti, tò diñti, eÞ ¦sti, tÛ
¤stin. ÷tan m¢n gŒr pñteron tñde µ tñde zhtÇmen, eÞw Žri-
ymòn y¡ntew, oåon pñteron ¤kleÛpei õ ´liow µ oë, tò ÷ti zh-
toèmen. shmeÝon d¢ toætou: eêrñntew gŒr ÷ti ¤kleÛpei pe-
paæmeya: kaÜ ¤Œn ¤j Žrx°w eÞdÇmen ÷ti ¤kleÛpei, oé zhtoè-
men pñteron. ÷tan d¢ eÞdÇmen tò ÷ti, tò diñti zhtoèmen, oåon
eÞdñtew ÷ti ¤kleÛpei kaÜ ÷ti kineÝtai ² g°, tò diñti ¤kleÛpei
µ diñti kineÝtai zhtoèmen. taèta m¢n oïn oìtvw, ¦nia d' �l-
lon trñpon zhtoèmen, oåon eÞ ¦stin µ m¯ ¦sti k¡ntaurow µ yeñw:
tò d' eÞ ¦stin µ m¯ �plÇw l¡gv, Žll' oék eÞ leukòw µ m®.
gnñntew d¢ ÷ti ¦sti, tÛ ¤sti zhtoèmen, oåon tÛ oïn ¤sti yeñw, µ
tÛ ¤stin �nyrvpow;
ˆA m¢n oïn zhtoèmen kaÜ “ eêrñntew àsmen, taèta kaÜ
tosaèt‹ ¤stin. zhtoèmen d¡, ÷tan m¢n zhtÇmen tò ÷ti µ tò
eÞ ¦stin �plÇw, ”r' ¦sti m¡son aétoè µ oék ¦stin: ÷tan d¢ gnñn-
tew µ tò ÷ti µ eÞ ¦stin, µ tò ¤pÜ m¡rouw µ tò �plÇw, p‹lin
tò diŒ tÛ zhtÇmen µ tò tÛ ¤sti, tñte zhtoèmen tÛ tò m¡son.
l¡gv d¢ tò ÷ti ¦stin ¤pÜ m¡rouw kaÜ �plÇw, ¤pÜ m¡-
rouw m¡n, ”r' ¤kleÛpei ² sel®nh µ aëjetai; eÞ g‹r ¤sti tÜ
µ m¯ ¦sti tÛ, ¤n toÝw toioætoiw zhtoèmen: �plÇw d', eÞ ¦stin
µ m¯ sel®nh µ næj. sumbaÛnei �ra ¤n �p‹saiw taÝw zh-
t®sesi zhteÝn µ eÞ ¦sti m¡son µ tÛ ¤sti tò m¡son. tò m¢n
gŒr aàtion tò m¡son, ¤n ‘pasi d¢ toèto zhteÝtai. ”r' ¤k-
leÛpei; ”r' ¦sti ti aàtion µ oë; metŒ taèta gnñntew ÷ti ¦sti
ti, tÛ oïn toèt' ¦sti zhtoèmen. tò gŒr aàtion toè eänai m¯
todÜ µ todÜ Žll' �plÇw t¯n oésÛan, µ toè m¯ �plÇw Žl-
l‹ ti tÇn kay' aêtò µ katŒ sumbebhkñw, tò m¡son ¤stÛn.
l¡gv d¢ tò m¢n �plÇw tò êpokeÛmenon, oåon sel®nhn µ g°n
µ ´lion µ trÛgvnon, tò d¢ tÜ ¦kleicin, Þsñthta Žnisñthta,
eÞ ¤n m¡sÄ µ m®. ¤n ‘pasi gŒr toætoiw fanerñn ¤stin ÷ti
tò aétñ ¤sti tò tÛ ¤sti kaÜ diŒ tÛ ¦stin. tÛ ¤stin ¦kleiciw;
st¡rhsiw fvtòw Žpò sel®nhw êpò g°w Žntifr‹jevw. diŒ
tÛ ¦stin ¦kleiciw, µ diŒ tÛ ¤kleÛpei ² sel®nh; diŒ tò
ŽpoleÛpein tò fÇw Žntifrattoæshw t°w g°w. tÛ ¤sti sum-
fvnÛa; lñgow ŽriymÇn ¤n ôjeÝ kaÜ bareÝ. diŒ tÛ sumfv-
neÝ tò ôjç tÒ bareÝ; diŒ tò lñgon ¦xein ŽriymÇn tò ôjç
kaÜ tò baræ. ”r' ¦sti sumfvneÝn tò ôjç kaÜ tò baræ; ”r'
¤stÜn ¤n ŽriymoÝw õ lñgow aétÇn; labñntew d' ÷ti ¦sti, tÛw
oïn ¤stin õ lñgow;
†Oti d' ¤stÜ toè m¡sou ² z®thsiw, dhloÝ ÷svn tò m¡-
son aÞsyhtñn. zhtoèmen gŒr m¯ ¼syhm¡noi, oåon t°w ¤kleÛ-
cevw, eÞ ¦stin µ m®. eÞ d' ·men ¤pÜ t°w sel®nhw, oék ’n ¤zh-
toèmen oët' eÞ gÛnetai oëte diŒ tÛ, Žll' ‘ma d°lon ’n ·n.
¤k gŒr toè aÞsy¡syai kaÜ tò kayñlou ¤g¡neto ’n ²mÝn eÞd¡-
nai. ² m¢n gŒr aàsyhsiw ÷ti nèn Žntifr‹ttei (kaÜ gŒr d°-
lon ÷ti nèn ¤kleÛpei): ¤k d¢ toætou tò kayñlou ’n ¤g¡neto.
†Vsper oïn l¡gomen, tò tÛ ¤stin eÞd¡nai taétñ ¤sti kaÜ
diŒ tÛ ¦stin, toèto d' µ �plÇw kaÜ m¯ tÇn êparxñntvn ti,
µ tÇn êparxñntvn, oåon ÷ti dæo ôryaÛ, µ ÷ti meÝzon µ
¦latton.
†Oti m¢n oïn p‹nta tŒ zhtoæmena m¡sou z®thsÛw ¤sti,
d°lon: pÇw d¢ tò tÛ ¤sti deÛknutai, kaÜ tÛw õ trñpow t°w
Žnagvg°w, kaÜ tÛ ¤stin õrismòw kaÜ tÛnvn, eàpvmen, diapo-
r®santew prÇton perÜ aétÇn. Žrx¯ d' ¦stv tÇn mellñntvn
´per ¤stÜn oÞkeiot‹th tÇn ¤xom¡nvn lñgvn. Žpor®seie gŒr
�n tiw, ”r' ¦sti tò aétò kaÜ katŒ tò aétò õrismÒ eÞd¡nai
kaÜ ŽpodeÛjei, µ Ždænaton; õ m¢n gŒr õrismòw toè tÛ ¤stin
eänai dokeÝ, tò d¢ tÛ ¤stin ‘pan kayñlou kaÜ kathgorikñn:
sullogismoÜ d' eÞsÜn oß m¢n sterhtikoÛ, oß d' oé kayñlou,
oåon oß m¢n ¤n tÒ deut¡rÄ sx®mati sterhtikoÜ p‹ntew, oß d'
¤n tÒ trÛtÄ oé kayñlou. eäta oéd¢ tÇn ¤n tÒ prÅtÄ sx®-
mati kathgorikÇn �p‹ntvn ¦stin õrismñw, oåon ÷ti p�n trÛ-
gvnon dusÜn ôryaÝw àsaw ¦xei. toætou d¢ lñgow, ÷ti tò ¤pÛ-
stasyaÛ ¤sti tò Žpodeiktòn tò Žpñdeijin ¦xein, Ëst' ¤peÜ
tÇn toioætvn Žpñdeijiw ¦sti, d°lon ÷ti oék ’n eàh aétÇn kaÜ
õrismñw: ¤pÛstaito gŒr �n tiw kaÜ katŒ tòn õrismñn, oék
¦xvn t¯n Žpñdeijin: oéd¢n gŒr kvlæei m¯ ‘ma ¦xein. ßkan¯
d¢ pÛstiw kaÜ ¤k t°w ¤pagvg°w: oéd¢n gŒr pÅpote õris‹-
menoi ¦gnvmen, oëte tÇn kay' aêtò êparxñntvn oëte tÇn sum-
bebhkñtvn. ¦ti eÞ õ õrismòw oésÛaw tinòw gnvrismñw, t‹ ge
toiaèta faneròn ÷ti oék oésÛai.
†Oti m¢n oïn oék ¦stin õrismòw ‘pantow oðper kaÜ Žpñ-
deijiw, d°lon. tÛ daÛ, oð õrismñw, ”ra pantòw Žpñdeijiw ¦stin
µ oë; eåw m¢n d¯ lñgow kaÜ perÜ toætou õ aétñw. toè gŒr
¥nñw, Ã §n, mÛa ¤pist®mh. Ëst' eàper tò ¤pÛstasyai tò Žpo-
deiktñn ¤sti tò t¯n Žpñdeijin ¦xein, sumb®setaÛ ti Ždæna-
ton: õ gŒr tòn õrismòn ¦xvn �neu t°w ŽpodeÛjevw ¤pist®se-
tai. ¦ti aß ŽrxaÜ tÇn ŽpodeÛjevn õrismoÛ, Ïn ÷ti oék ¦son-
tai ŽpodeÛjeiw d¡deiktai prñteron µ ¦sontai aß ŽrxaÜ Žpo-
deiktaÜ kaÜ tÇn ŽrxÇn ŽrxaÛ, kaÜ toèt' eÞw �peiron badi-
eÝtai, µ tŒ prÇta õrismoÜ ¦sontai Žnapñdeiktoi.
ƒAll' ”ra, eÞ m¯ pantòw toè aétoè, ŽllŒ tinòw toè
aétoè ¦stin õrismòw kaÜ Žpñdeijiw; µ Ždænaton; oé gŒr ¦stin
Žpñdeijiw oð õrismñw. õrismòw m¢n gŒr toè tÛ ¤sti kaÜ oé-
sÛaw: aß d' ŽpodeÛjeiw faÛnontai p�sai êpotiy¡menai kaÜ
lamb‹nousai tò tÛ ¤stin, oåon aß mayhmatikaÜ tÛ monŒw kaÜ
tÛ tò perittñn, kaÜ aß �llai õmoÛvw. ¦ti p�sa Žpñdeijiw
tÜ katŒ tinòw deÛknusin, oåon ÷ti ¦stin µ oék ¦stin: ¤n d¢ tÒ
õrismÒ oéd¢n §teron ¥t¡rou kathgoreÝtai, oåon oëte tò zÒon
katŒ toè dÛpodow oëte toèto katŒ toè zÐou, oéd¢ d¯ katŒ toè
¤pip¡dou tò sx°ma: oé g‹r ¤sti tò ¤pÛpedon sx°ma, oéd¢
tò sx°ma ¤pÛpedon. ¦ti §teron tò tÛ ¤sti kaÜ ÷ti ¦sti deÝjai.
õ m¢n oïn õrismòw tÛ ¤sti dhloÝ, ² d¢ Žpñdeijiw ÷ti ¦sti
tñde katŒ toède µ oék ¦stin. ¥t¡rou d¢ ¥t¡ra Žpñdeijiw, ¤Œn
m¯ Éw m¡row  ti t°w ÷lhw. toèto d¢ l¡gv, ÷ti d¡deiktai
tò Þsoskel¢w dæo ôryaÛ, eÞ p�n trÛgvnon d¡deiktai: m¡row
g‹r, tò d' ÷lon. taèta d¢ pròw �llhla oék ¦xei oìtvw,
tò ÷ti ¦sti kaÜ tÛ ¤stin: oé g‹r ¤sti yat¡rou y‹teron m¡row.
Faneròn �ra ÷ti oëte oð õrismñw, toætou pantòw Žpñ-
deijiw, oëte oð Žpñdeijiw, toætou pantòw õrismñw, oëte ÷lvw
toè aétoè oédenòw ¤nd¡xetai �mfv ¦xein. Ëste d°lon Éw oéd¢
õrismòw kaÜ Žpñdeijiw oëte tò aétò ’n eàh oëte y‹teron ¤n ya-
t¡rÄ: kaÜ gŒr ’n tŒ êpokeÛmena õmoÛvw eäxen.
Taèta m¢n oïn m¡xri toætou dihpor®syv: toè d¢ tÛ
¤sti pñteron ¦sti sullogismòw kaÜ Žpñdeijiw µ oék ¦sti, ka-
y‹per nèn õ lñgow êp¡yeto; õ m¢n gŒr sullogismòw tÜ katŒ
tinòw deÛknusi diŒ toè m¡sou: tò d¢ tÛ ¤stin àdiñn te, kaÜ ¤n
tÒ tÛ ¤sti kathgoreÝtai. taèta d' Žn‹gkh Žntistr¡fein. eÞ
gŒr tò A toè G àdion, d°lon ÷ti kaÜ toè B kaÜ toèto toè G,
Ëste p‹nta Žll®lvn. ŽllŒ m¯n kaÜ eÞ tò A ¤n tÒ tÛ ¤stin
êp‹rxei pantÜ tÒ B, kaÜ kayñlou tò B pantòw toè G ¤n
tÒ tÛ ¤sti l¡getai, Žn‹gkh kaÜ tò A ¤n tÒ tÛ ¤sti toè G
l¡gesyai. eÞ d¢ m¯ oìtv tiw l®cetai diplÅsaw, oék Žn‹gkh
¦stai tò A toè G kathgoreÝsyai ¤n tÒ tÛ ¤stin, eÞ tò m¢n A
toè B ¤n tÒ tÛ ¤sti, m¯ kay' ÷svn d¢ tò B, ¤n tÒ tÛ ¤stin.
tò d¢ tÛ ¤stin �mfv taèta §jei: ¦stai �ra kaÜ tò B katŒ
toè G tò tÛ ¤stin. eÞ d¯ tò tÛ ¤sti kaÜ tò tÛ ·n eänai �mfv
¦xei, ¤pÜ toè m¡sou ¦stai prñteron tò tÛ ·n eänai. ÷lvw te,
eÞ ¦sti deÝjai tÛ ¤stin �nyrvpow, ¦stv tò G �nyrvpow, tò d¢
A tò tÛ ¤stin, eàte zÒon dÛpoun eàt' �llo ti. eÞ toÛnun sul-
logieÝtai, Žn‹gkh katŒ toè B tò A pantòw kathgoreÝsyai.
toèto d' ¦stai �llow lñgow m¡sow, Ëste kaÜ toèto ¦stai tÛ
¤stin �nyrvpow. lamb‹nei oïn ù deÝ deÝjai: kaÜ gŒr tò B
¦stai tÛ ¤stin �nyrvpow.
DeÝ d' ¤n taÝw dusÜ prot‹sesi kaÜ toÝw prÅtoiw kaÜ
Žm¡soiw skopeÝn: m‹lista gŒr faneròn tò legñmenon gÛne-
tai. oß m¢n oïn diŒ toè Žntistr¡fein deiknæntew tÛ ¤sti cux®,
µ tÛ ¤stin �nyrvpow µ �llo õtioèn tÇn öntvn, tò ¤j Žrx°w
aÞtoèntai, oåon eà tiw ŽjiÅseie cux¯n eänai tò aétò aêtÒ
aàtion toè z°n, toèto d' Žriymòn aétòn aêtòn kinoènta: Žn‹gkh
gŒr aÞt°sai t¯n cux¯n ÷per Žriymòn eänai aétòn aêtòn ki-
noènta, oìtvw Éw tò aétò ön. oé gŒr eÞ ŽkolouyeÝ tò A
tÒ B kaÜ toèto tÒ G, ¦stai tÒ G tò A tò tÛ ·n eänai,
Žll' Žlhy¢w eÞpeÝn ¦stai mñnon: oéd' eÞ ¦sti tò A ÷per ti
kaÜ katŒ toè B kathgoreÝtai pantñw. kaÜ gŒr tò zÐÄ eä-
nai kathgoreÝtai katŒ toè ŽnyrÅpÄ eänai (Žlhy¢w gŒr p�n
tò ŽnyrÅpÄ eänai zÐÄ eänai, Ësper kaÜ p‹nta �nyrvpon
zÒon), Žll' oéx oìtvw Ëste ©n eänai. ¤Œn m¢n oïn m¯ oìtv
l‹bú, oé sullogieÝtai ÷ti tò A ¤stÜ tÒ G tò tÛ ·n eänai
kaÜ ² oésÛa: ¤Œn d¢ oìtv l‹bú, prñteron ¦stai eÞlhfÆw tÒ
G tÛ ¤sti tò tÛ ·n eänai [tò B]. Ëst' oék Žpod¡deiktai: tò gŒr
¤n Žrx» eàlhfen.
ƒAllŒ m¯n oéd' ² diŒ tÇn diair¡sevn õdòw sullogÛ-
zetai, kay‹per ¤n t» Žnalæsei t» perÜ tŒ sx®mata eà-
rhtai. oédamoè gŒr Žn‹gkh gÛnetai tò pr�gma ¤keÝno eänai
tvndÜ öntvn, Žll' Ësper oéd' õ ¤p‹gvn ŽpodeÛknusin. oé gŒr
deÝ tò sump¡rasma ¤rvt�n, oéd¢ tÒ doènai eänai, Žll'
Žn‹gkh eänai ¤keÛnvn öntvn, k’n m¯ f» õ Žpokrinñmenow.
”r' õ �nyrvpow zÒon µ �cuxon; eät' ¦labe zÒon, oé sul-
lelñgistai. p‹lin ‘pan zÒon µ pezòn µ ¦nudron: ¦labe
pezñn. kaÜ tò eänai tòn �nyrvpon tò ÷lon, zÒon pezñn, oék
Žn‹gkh ¤k tÇn eÞrhm¡nvn, ŽllŒ lamb‹nei kaÜ toèto. dia-
f¡rei d' oéd¢n ¤pÜ pollÇn µ ôlÛgvn oìtv poieÝn: tò aétò
g‹r ¤stin. (Žsullñgistow m¢n oïn kaÜ ² xr°siw gÛnetai toÝw
oìtv metioèsi kaÜ tÇn ¤ndexom¡nvn sullogisy°nai.) tÛ gŒr
kvlæei toèto Žlhy¢w m¢n tò p�n eänai katŒ toè ŽnyrÅpou,
m¯ m¡ntoi tò tÛ ¤sti mhd¢ tò tÛ ·n eänai dhloèn; ¦ti tÛ kv-
læei µ prosyeÝnaÛ ti µ ŽfeleÝn µ êperbebhk¡nai t°w oésÛaw;
Taèta m¢n oïn parÛetai m¡n, ¤nd¡xetai d¢ lèsai tÒ
lamb‹nein ¤n tÒ tÛ ¤sti p‹nta, kaÜ tò ¤fej°w t» diair¡sei
poieÝn, aÞtoæmenon tò prÇton, kaÜ mhd¢n paraleÛpein. toèto
d' ŽnagkaÝon, eÞ ‘pan eÞw t¯n diaÛresin ¤mpÛptei kaÜ mhd¢n
¤lleÛpei: [toèto d' ŽnagkaÝon,] �tomon gŒr ³dh deÝ eänai. ŽllŒ
sullogismòw ÷mvw oék ¦sti, Žll' eàper, �llon trñpon
gnvrÛzein poieÝ. kaÜ toèto m¢n oéd¢n �topon: oéd¢ gŒr õ
¤p‹gvn àsvw ŽpodeÛknusin, Žll' ÷mvw dhloÝ ti. sullogi-
smòn d' oé l¡gei õ ¤k t°w diair¡sevw l¡gvn tòn õrismñn.
Ësper gŒr ¤n toÝw sumper‹smasi toÝw �neu tÇn m¡svn,
¤‹n tiw eàpú ÷ti toætvn öntvn Žn‹gkh todÜ eänai, ¤nd¡xetai
¤rvt°sai diŒ tÛ, oìtvw kaÜ ¤n toÝw diairetikoÝw ÷roiw. tÛ ¤stin
�nyrvpow; zÒon ynhtñn, êpñpoun, dÛpoun, �pteron. diŒ tÛ,
par' ¥k‹sthn prñsyesin; ¤reÝ g‹r, kaÜ deÛjei t» diair¡sei,
Éw oàetai, ÷ti p�n µ ynhtòn µ Žy‹naton. õ d¢ toioètow lñ-
gow ‘paw oék ¦stin õrismñw, Ëst' eÞ kaÜ ŽpedeÛknuto t» diai-
r¡sei, Žll' ÷ g' õrismòw oé sullogismòw gÛnetai.
ƒAll' ”ra ¦sti kaÜ ŽpodeÝjai tò tÛ ¤sti kat' oésÛan,
¤j êpoy¡sevw d¡, labñnta tò m¢n tÛ ·n eänai tò ¤k tÇn ¤n
tÒ tÛ ¤stin àdion, tadÜ d¢ ¤n tÒ tÛ ¤sti mñna, kaÜ àdion tò
p�n; toèto g‹r ¤sti tò eänai ¤keÛnÄ. µ p‹lin eàlhfe tò tÛ
·n eänai kaÜ ¤n toætÄ; Žn‹gkh gŒr diŒ toè m¡sou deÝjai.
¦ti Ësper oéd' ¤n sullogismÒ lamb‹netai tÛ ¤sti tò sul-
lelogÛsyai (ŽeÜ gŒr ÷lh µ m¡row ² prñtasiw, ¤j Ïn õ sul-
logismñs), oìtvw oéd¢ tò tÛ ·n eänai deÝ ¤neÝnai ¤n tÒ sul-
logismÒ, ŽllŒ xvrÜw toèto tÇn keim¡nvn eänai, kaÜ pròw
tòn Žmfisbhtoènta eÞ sullelñgistai µ m®, toèto Žpant�n
÷ti "toèto gŒr ·n sullogismñs", kaÜ pròw tòn ÷ti oé tò tÛ
·n eänai sullelñgistai, ÷ti "naÛ: toèto gŒr ¦keito ²mÝn tò
tÛ ·n eänai". Ëste Žn‹gkh kaÜ �neu toè tÛ sullogismòw µ tò
tÛ ·n eänai sullelogÛsyai ti.
K’n ¤j êpoy¡sevw d¢ deiknæú, oåon eÞ tò kakÒ ¤stÜ tò
diairetÒ eänai, tò d' ¤nantÛÄ tò tÒ ¤nantÛÄ <¤nantÛÄ> eänai, ÷soiw
¦sti ti ¤nantÛon: tò d' Žgayòn tÒ kakÒ ¤nantÛon kaÜ tò ŽdiaÛre-
ton tÒ diairetÒ: ¦stin �ra tò ŽgayÒ eänai tò Ždiair¡tÄ eä-
nai. kaÜ gŒr ¤ntaèya labÆn tò tÛ ·n eänai deÛknusi: lam-
b‹nei d' eÞw tò deÝjai tò tÛ ·n eänai. "§teron m¡ntoi". ¦stv:
kaÜ gŒr ¤n taÝw ŽpodeÛjesin, ÷ti ¤stÜ tñde katŒ toède: ŽllŒ
m¯ aétñ, mhd¢ oð õ aétòw lñgow, kaÜ Žntistr¡fei. pròw Žm-
fot¡rouw d¡, tñn te katŒ diaÛresin deiknænta kaÜ pròw tòn
oìtv sullogismñn, tò aétò Žpñrhma: diŒ tÛ ¦stai õ �nyrv-
pow zÒon pezòn dÛpoun, Žll' oé zÒon kaÜ pezñn ; ¤k
gŒr tÇn lambanom¡nvn oédemÛa Žn‹gkh ¤stÜn ©n gÛnesyai tò
kathgoroæmenon, Žll' Ësper ’n �nyrvpow õ aétòw eàh mousikòw
kaÜ grammatikñw.
PÇw oïn d¯ õ õrizñmenow deÛjei t¯n oésÛan µ tò tÛ
¤stin; oëte gŒr Éw Žpodeiknçw ¤j õmologoum¡nvn eänai d°-
lon poi®sei ÷ti Žn‹gkh ¤keÛnvn öntvn §terñn ti eänai (Žpñ-
deijiw gŒr toèto), oëy' Éw õ ¤p‹gvn diŒ tÇn kay' §kasta
d®lvn öntvn, ÷ti p�n oìtvw tÒ mhd¢n �llvw: oé gŒr tÛ
¤sti deÛknusin, Žll' ÷ti µ ¦stin µ oék ¦stin. tÛw oïn �llow trñ-
pow loipñw; oé gŒr d¯ deÛjei ge t» aÞsy®sei µ tÒ da-
ktælÄ.
…Eti pÇw deÛjei tò tÛ ¤stin; Žn‹gkh gŒr tòn eÞdñta tò
tÛ ¤stin �nyrvpow µ �llo õtioèn, eÞd¡nai kaÜ ÷ti ¦stin (tò gŒr
m¯ øn oédeÜw oäden ÷ ti ¤stÛn, ŽllŒ tÛ m¢n shmaÛnei õ lñgow
µ tò önoma, ÷tan eàpv trag¡lafow, tÛ d' ¤stÜ trag¡la-
fow Ždænaton eÞd¡nai). ŽllŒ m¯n eÞ deÛjei tÛ ¤sti kaÜ ÷ti
¦sti, pÇw tÒ aétÒ lñgÄ deÛjei; ÷ te gŒr õrismòw §n ti
dhloÝ kaÜ ² Žpñdeijiw: tò d¢ tÛ ¤stin �nyrvpow kaÜ tò eänai
�nyrvpon �llo.
Eäta kaÜ di' ŽpodeÛjeÅw famen ŽnagkaÝon eänai deÛ-
knusyai ‘pan ÷ ti ¤stÛn, eÞ m¯ oésÛa eàh. tò d' eänai oék
oésÛa oédenÛ: oé gŒr g¡now tò ön. Žpñdeijiw �r' ¦stai ÷ti
¦stin. ÷per kaÜ nèn poioèsin aß ¤pist°mai. tÛ m¢n gŒr shmaÛ-
nei tò trÛgvnon, ¦laben õ gevm¡trhw, ÷ti d' ¦sti, deÛknusin.
tÛ oïn deÛjei õ õrizñmenow µ tÛ ¤sti tò trÛgvnon; eÞdÆw �ra
tiw õrismÒ tÛ ¤stin, eÞ ¦stin oék eàsetai. Žll' Ždænaton.
Faneròn d¢ kaÜ katŒ toçw nèn trñpouw tÇn ÷rvn Éw oé
deiknæousin oß õrizñmenoi ÷ti ¦stin. eÞ gŒr kaÜ ¦stin ¤k toè m¡-
sou ti àson, ŽllŒ diŒ tÛ ¦sti tò õrisy¡n; kaÜ diŒ tÛ toèt'
¦sti kæklow; eàh gŒr ’n kaÜ ôreix‹lkou f‹nai eänai aétñn.
oëte gŒr ÷ti dunatòn eänai tò legñmenon prosdhloèsin oß
÷roi, oëte ÷ti ¤keÝno oð fasÜn eänai õrismoÛ, Žll' ŽeÜ ¦jesti
l¡gein tò diŒ tÛ.
EÞ �ra õ õrizñmenow deÛknusin µ tÛ ¤stin µ tÛ shmaÛnei
toënoma, eÞ m¯ ¦sti mhdamÇw toè tÛ ¤stin, eàh ’n õ õrismòw
lñgow ônñmati tò aétò shmaÛnvn. Žll' �topon. prÇton
m¢n gŒr kaÜ m¯ oésiÇn ’n eàh kaÜ tÇn m¯ öntvn: shmaÛnein
gŒr ¦sti kaÜ tŒ m¯ önta. ¦ti p‹ntew oß lñgoi õrismoÜ ’n
eäen: eàh gŒr ’n önoma y¡syai õpoiÄoèn lñgÄ, Ëste ÷rouw ’n
dialegoÛmeya p‹ntew kaÜ ² ƒIliŒw õrismòw ’n eàh. ¦ti oéde-
mÛa Žpñdeijiw ŽpodeÛjeien ’n ÷ti toèto toënoma toutÜ dhloÝ:
oéd' oß õrismoÜ toÛnun toèto prosdhloèsin.
ƒEk m¢n toÛnun toætvn oëte õrismòw kaÜ sullogismòw
faÛnetai taétòn ön, oëte taétoè sullogismòw kaÜ õrismñw:
pròw d¢ toætoiw, ÷ti oëte õ õrismòw oéd¢n oëte ŽpodeÛknusin oëte
deÛknusin, oëte tò tÛ ¤stin oëy' õrismÒ oët' ŽpodeÛjei ¦sti gnÇnai.
P‹lin d¢ skept¡on tÛ toætvn l¡getai kalÇw kaÜ tÛ oé
kalÇw, kaÜ tÛ ¤stin õ õrismñw, kaÜ toè tÛ ¤stin ”r‹ pvw ¦stin
Žpñdeijiw kaÜ õrismòw µ oédamÇw. ¤peÜ d' ¤stÛn, Éw ¦famen,
taétòn tò eÞd¡nai tÛ ¤sti kaÜ tò eÞd¡nai tò aàtion toè eÞ ¦sti
(lñgow d¢ toætou, ÷ti ¦sti ti tò aàtion, kaÜ toèto µ tò aétò µ
�llo, k’n  �llo, µ Žpodeiktòn µ Žnapñdeikton) eÞ toÛnun
¤stÜn �llo kaÜ ¤nd¡xetai ŽpodeÝjai, Žn‹gkh m¡son eänai
tò aàtion kaÜ ¤n tÒ sx®mati tÒ prÅtÄ deÛknusyai: ka-
yñlou te gŒr kaÜ kathgorikòn tò deiknæmenon. eåw m¢n d¯
trñpow ’n eàh õ nèn ¤jhtasm¡now, tò di' �llou tou tÛ ¤sti deÛ-
knusyai. tÇn te gŒr tÛ ¤stin Žn‹gkh tò m¡son eänai tÛ ¤sti,
kaÜ tÇn ÞdÛvn àdion. Ëste tò m¢n deÛjei, tò d' oé deÛjei tÇn tÛ
·n eänai tÒ aétÒ pr‹gmati.
Oðtow m¢n oïn õ trñpow ÷ti oék ’n eàh Žpñdeijiw, eàrhtai
prñteron: Žll' ¦sti logikòw sullogismòw toè tÛ ¤stin. ùn d¢
trñpon ¤nd¡xetai, l¡gvmen, eÞpñntew p‹lin ¤j Žrx°w. Ëw-
per gŒr tò diñti zhtoèmen ¦xontew tò ÷ti, ¤nÛote d¢ kaÜ ‘ma
d°la gÛnetai, Žll' oëti prñterñn ge tò diñti dunatòn gnvrÛ-
sai toè ÷ti, d°lon ÷ti õmoÛvw kaÜ tò tÛ ·n eänai oék �neu toè
÷ti ¦stin: Ždænaton gŒr eÞd¡nai tÛ ¤stin, Žgnooèntaw eÞ ¦stin.
tò d' eÞ ¦stin õt¢ m¢n katŒ sumbebhkòw ¦xomen, õt¢ d'
¦xont¡w ti aétoè toè pr‹gmatow, oåon bront®n, ÷ti cñfow
tiw nefÇn, kaÜ ¦kleicin, ÷ti st¡rhsÛw tiw fvtñw, kaÜ �nyrv-
pon, ÷ti zÒñn ti, kaÜ cux®n, ÷ti aétò aêtò kinoèn. ÷sa m¢n
oïn katŒ sumbebhkòw oàdamen ÷ti ¦stin, ŽnagkaÝon mhdamÇw
¦xein pròw tò tÛ ¤stin: oéd¢ gŒr ÷ti ¦stin àsmen: tò d¢ zhteÝn
tÛ ¤sti m¯ ¦xontaw ÷ti ¦sti, mhd¢n zhteÝn ¤stin. kay' ÷svn d'
¦xom¡n ti, =˜on. Ëste Éw ¦xomen ÷ti ¦stin, oìtvw ¦xomen kaÜ
pròw tò tÛ ¤stin. Ïn oïn ¦xom¡n ti toè tÛ ¤stin, ¦stv prÇton m¢n
Ïde: ¦kleiciw ¤f' oð tò A, sel®nh ¤f' oð G, ŽntÛfrajiw
g°w ¤f' oð B. tò m¢n oïn pñteron ¤kleÛpei µ oë, tò B zh-
teÝn ¦stin, ”r' ¦stin µ oë. toèto d' oéd¢n diaf¡rei zhteÝn µ eÞ
¦sti lñgow aétoè: kaÜ ¤Œn  toèto, kŽkeÝnñ famen eänai. µ
pot¡raw t°w Žntif‹seÅw ¤stin õ lñgow, pñteron toè ¦xein dæo
ôryŒw µ toè m¯ ¦xein. ÷tan d' eìrvmen, ‘ma tò ÷ti kaÜ tò
diñti àsmen, ’n di' Žm¡svn Â: eÞ d¢ m®, tò ÷ti, tò diñti d'
oë. sel®nh G, ¦kleiciw A, tò pansel®nou skiŒn m¯ dæ-
nasyai poieÝn mhdenòw ²mÇn metajç öntow faneroè, ¤f' oð
B. eÞ toÛnun tÒ G êp‹rxei tò B tò m¯ dænasyai poieÝn
skiŒn mhdenòw metajç ²mÇn öntow, toætÄ d¢ tò A tò ¤kle-
loip¡nai, ÷ti m¢n ¤kleÛpei d°lon, diñti d' oëpv, kaÜ ÷ti
m¢n ¦stin ¦kleiciw àsmen, tÛ d' ¤stÜn oék àsmen. d®lou d' ön-
tow ÷ti tò A tÒ G êp‹rxei, ŽllŒ diŒ tÛ êp‹rxei, tò zh-
teÝn tò B tÛ ¤sti, pñteron ŽntÛfrajiw µ strof¯ t°w sel®nhw
µ Žpñsbesiw. toèto d' ¤stÜn õ lñgow toè ¥t¡rou �krou, oåon ¤n
toætoiw toè A: ¦sti gŒr ² ¦kleiciw ŽntÛfrajiw êpò g°w. tÛ
¤sti bront®; puròw Žpñsbesiw ¤n n¡fei. diŒ tÛ bront�; diŒ
tò Žposb¡nnusyai tò pèr ¤n tÒ n¡fei. n¡fow G, bront¯ A,
Žpñsbesiw puròw tò B. tÒ d¯ G tÒ n¡fei êp‹rxei tò B
(Žposb¡nnutai gŒr ¤n aétÒ tò pèr), toætÄ d¢ tò A, cñ-
fow: kaÜ ¦sti ge lñgow tò B toè A toè prÅtou �krou. ’n
d¢ p‹lin toætou �llo m¡son Â, ¤k tÇn paraloÛpvn ¦stai
lñgvn.
„Vw m¢n toÛnun lamb‹netai tò tÛ ¤sti kaÜ gÛnetai gnÅ-
rimon, eàrhtai, Ëste sullogismòw m¢n toè tÛ ¤stin oé gÛnetai
oéd' Žpñdeijiw, d°lon m¡ntoi diŒ sullogismoè kaÜ di' Žpo-
deÛjevw: Ëst' oët' �neu ŽpodeÛjevw ¦sti gnÇnai tò tÛ ¤stin,
oð ¦stin aàtion �llo, oët' ¦stin Žpñdeijiw aétoè, Ësper kaÜ
¤n toÝw diapor®masin eàpomen.
…Esti d¢ tÇn m¢n §terñn ti aàtion, tÇn d' oék ¦stin. Ëste
d°lon ÷ti kaÜ tÇn tÛ ¤sti tŒ m¢n �mesa kaÜ ŽrxaÛ eÞsin,
“ kaÜ eänai kaÜ tÛ ¤stin êpoy¡syai deÝ µ �llon trñpon
fanerŒ poi°sai (÷per õ Žriymhtikòw poieÝ: kaÜ gŒr tÛ
¤sti t¯n mon‹da êpotÛyetai, kaÜ ÷ti ¦stin): tÇn d' ¤xñn-
tvn m¡son, kaÜ Ïn ¦sti ti §teron aàtion t°w oésÛaw, ¦sti di'
ŽpodeÛjevw, Ësper eàpomen, dhlÇsai, m¯ tò tÛ ¤stin Žpo-
deiknæntaw.
„Orismòw d' ¤peid¯ l¡getai eänai lñgow toè tÛ ¤sti, fa-
neròn ÷ti õ m¡n tiw ¦stai lñgow toè tÛ shmaÛnei tò önoma µ lñ-
gow §terow ônomatÅdhw, oåon tÛ shmaÛnei [tÛ ¤sti] trÛ-
gvnon. ÷per ¦xontew ÷ti ¦sti, zhtoèmen diŒ tÛ ¦stin: xale-
pòn d' oìtvw ¤stÜ labeÝn “ m¯ àsmen ÷ti ¦stin. ² d' aÞtÛa
eàrhtai prñteron t°w xalepñthtow, ÷ti oéd' eÞ ¦stin µ m¯
àsmen, Žll' µ katŒ sumbebhkñw. (lñgow d' eåw ¤stÜ dixÇw,
õ m¢n sund¡smÄ, Ësper ² ƒIli‹w, õ d¢ tÒ ©n kay' ¥nòw dh-
loèn m¯ katŒ sumbebhkñw.)
Eåw m¢n d¯ ÷row ¤stÜn ÷rou õ eÞrhm¡now, �llow d' ¤stÜn
÷row lñgow õ dhlÇn diŒ tÛ ¦stin. Ëste õ m¢n prñterow shmaÛ-
nei m¡n, deÛknusi d' oë, õ d' ìsterow faneròn ÷ti ¦stai oåon
Žpñdeijiw toè tÛ ¤sti, t» y¡sei diaf¡rvn t°w ŽpodeÛjevw.
diaf¡rei gŒr eÞpeÝn diŒ tÛ bront˜ kaÜ tÛ ¤sti bront®: ¤reÝ
gŒr oìtv m¢n "diñti Žposb¡nnutai tò pèr ¤n toÝw n¡fesi":
tÛ d' ¤stÜ bront®; cñfow Žposbennum¡nou puròw ¤n n¡fesin.
Ëste õ aétòw lñgow �llon trñpon l¡getai, kaÜ ÉdÜ m¢n Žpñ-
deijiw sunex®w, ÉdÜ d¢ õrismñw. (¦ti ¤stÜn ÷row bront°w cñ-
fow ¤n n¡fesi: toèto d' ¤stÜ t°w toè tÛ ¤stin ŽpodeÛjevw sum-
p¡rasma.) õ d¢ tÇn Žm¡svn õrismòw y¡siw ¤stÜ toè tÛ ¤stin
Žnapñdeiktow.
…Estin �ra õrismòw eåw m¢n lñgow toè tÛ ¤stin Žnapñ-
deiktow, eåw d¢ sullogismòw toè tÛ ¤sti, ptÅsei diaf¡rvn
t°w ŽpodeÛjevw, trÛtow d¢ t°w toè tÛ ¤stin ŽpodeÛjevw sum-
p¡rasma. faneròn oïn ¤k tÇn eÞrhm¡nvn kaÜ pÇw ¦sti toè tÛ
¤stin Žpñdeijiw kaÜ pÇw oék ¦sti, kaÜ tÛnvn ¦sti kaÜ tÛnvn oék
¦stin, ¦ti d' õrismòw posaxÇw te l¡getai kaÜ pÇw tò tÛ
¤sti deÛknusi kaÜ pÇw oë, kaÜ tÛnvn ¦sti kaÜ tÛnvn oë, ¦ti d¢
pròw Žpñdeijin pÇw ¦xei, kaÜ pÇw ¤nd¡xetai toè aétoè eänai
kaÜ pÇw oék ¤nd¡xetai.
ƒEpeÜ d¢ ¤pÛstasyai oÞñmeya ÷tan eÞdÇmen t¯n aÞtÛan,
aÞtÛai d¢ t¡ttarew, mÛa m¢n tò tÛ ·n eänai, mÛa d¢ tò tÛnvn
öntvn Žn‹gkh toèt' eänai, ¥t¡ra d¢ ² tÛ prÇton ¤kÛnhse, te-
t‹rth d¢ tò tÛnow §neka, p�sai aðtai diŒ toè m¡sou deÛ-
knuntai. tñ te gŒr oð öntow todÜ Žn‹gkh eänai mi�w m¢n
prot‹sevw lhfyeÛshw oék ¦sti, duoÝn d¢ toél‹xiston:
toèto d' ¤stÛn, ÷tan ©n m¡son ¦xvsin. toætou oïn ¥nòw lh-
fy¡ntow tò sump¡rasma Žn‹gkh eänai. d°lon d¢ kaÜ Ïde.
diŒ tÛ ôry¯ ² ¤n ²mikuklÛÄ; tÛnow öntow ôry®; ¦stv d¯ ôry¯
¤f' ¸w A, ²mÛseia duoÝn ôryaÝn ¤f' ¸w B, ² ¤n ²miku-
klÛÄ ¤f' ¸w G. toè d¯ tò A t¯n ôry¯n êp‹rxein tÒ G t»
¤n tÒ ²mikuklÛÄ aàtion tò B. aìth m¢n gŒr t» A àsh, ²
d¢ tò G t» B: dæo gŒr ôryÇn ²mÛseia. toè B oïn öntow
²mÛseow dæo ôryÇn tò A tÒ G êp‹rxei (toèto d' ·n tò ¤n
²mikuklÛÄ ôry¯n eänai). toèto d¢ taétñn ¤sti tÒ tÛ ·n eänai,
tÒ toèto shmaÛnein tòn lñgon. ŽllŒ m¯n kaÜ tò tÛ ·n eänai
aàtion d¡deiktai tò m¡son <ön>.
Tò d¢ diŒ tÛ õ Mhdikòw pñlemow
¤g¡neto ƒAyhnaÛoiw; tÛw aÞtÛa toè polemeÝsyai ƒAyhnaÛouw; ÷ti
eÞw S‹rdeiw met' ƒEretri¡vn ¤n¡balon: toèto gŒr ¤kÛnhse
prÇton. pñlemow ¤f' oð A, prot¡rouw eÞsbaleÝn B, ƒAyh-
naÝoi tò G. êp‹rxei d¯ tò B tÒ G, tò prot¡roiw ¤mbaleÝn
toÝw ƒAyhnaÛoiw, tò d¢ A tÒ B: polemoèsi gŒr toÝw prñ-
teron Ždik®sasin. êp‹rxei �ra tÒ m¢n B tò A, tò pole-
meÝsyai toÝw prot¡roiw �rjasi: toèto d¢ tò B toÝw
ƒAyhnaÛoiw: prñteroi gŒr ·rjan. m¡son �ra kaÜ ¤ntaèya
tò aàtion, tò prÇton kin°san.
†Osvn d' aàtion tò §neka tÛnos
oåon diŒ tÛ peripateÝ; ÷pvw êgiaÛnú: diŒ tÛ oÞkÛa ¦stin;
÷pvw sÐzhtai tŒ skeæh tò m¢n §neka toè êgiaÛnein, tò d'
§neka toè sÐzesyai. diŒ tÛ d¢ Žpò deÛpnou deÝ peripateÝn,
kaÜ §neka tÛnow deÝ, oéd¢n diaf¡rei. perÛpatow Žpò deÛpnou
G, tò m¯ ¤pipol‹zein tŒ sitÛa ¤f' oð B, tò êgiaÛnein ¤f'
oð A. ¦stv d¯ tÒ Žpò deÛpnou peripateÝn êp‹rxon tò poi-
eÝn m¯ ¤pipol‹zein tŒ sitÛa pròw tÒ stñmati t°w koilÛaw,
kaÜ toèto êgieinñn. dokeÝ gŒr êp‹rxein tÒ peripateÝn tÒ G
tò B tò m¯ ¤pipol‹zein tŒ sitÛa, toætÄ d¢ tò A tò êgi-
einñn. tÛ oïn aàtion tÒ G toè tò A êp‹rxein tò oð §neka;
tò B tò m¯ ¤pipol‹zein. toèto d' ¤stÜn Ësper ¤keÛnou lñ-
gow: tò gŒr A oìtvw Žpodoy®setai. diŒ tÛ d¢ tò B tÒ G
¦stin; ÷ti toèt' ¦sti tò êgiaÛnein, tò oìtvw ¦xein. deÝ d¢
metalamb‹nein toçw lñgouw, kaÜ oìtvw m�llon §kasta
faneÝtai. aß d¢ gen¡seiw Žn‹palin ¤ntaèya kaÜ ¤pÜ tÇn
katŒ kÛnhsin aÞtÛvn: ¤keÝ m¢n gŒr tò m¡son deÝ gen¡syai
prÇton, ¤ntaèya d¢ tò G, tò ¦sxaton, teleutaÝon d¢ tò
oð §neka.
ƒEnd¡xetai d¢ tò aétò kaÜ §nek‹ tinow eänai kaÜ ¤j
Žn‹gkhw, oåon diŒ toè lampt°row tò fÇw: kaÜ gŒr ¤j Žn‹g-
khw di¡rxetai tò mikromer¡steron diŒ tÇn meizñnvn pñrvn,
eàper fÇw gÛnetai tÒ dii¡nai, kaÜ §nek‹ tinow, ÷pvw m¯
ptaÛvmen. ”r' oïn eÞ eänai ¤nd¡xetai, kaÜ gÛnesyai ¤nd¡xe-
tai: Ësper eÞ bront˜ <÷ti> Žposbennum¡nou te toè puròw Žn‹gkh
sÛzein kaÜ cofeÝn kaÛ, eÞ Éw oß PuyagñreioÛ fasin, Žpei-
l°w §neka toÝw ¤n tÒ tart‹rÄ, ÷pvw fobÇntai; pleÝsta
d¢ toiaèt' ¦sti, kaÜ m‹lista ¤n toÝw katŒ fæsin sunistam¡-
noiw kaÜ sunestÇsin: ² m¢n gŒr §nek‹ tou poieÝ fæsiw, ²
d' ¤j Žn‹gkhw. ² d' Žn‹gkh ditt®: ² m¢n gŒr katŒ fæ-
sin kaÜ t¯n õrm®n, ² d¢ bÛ& ² parŒ t¯n õrm®n, Ësper lÛ-
yow ¤j Žn‹gkhw kaÜ �nv kaÜ k‹tv f¡retai, Žll' oé diŒ
t¯n aét¯n Žn‹gkhn. ¤n d¢ toÝw Žpò dianoÛaw tŒ m¢n oéd¡pote
Žpò toè aétom‹tou êp‹rxei, oåon oÞkÛa µ Žndri‹w, oéd' ¤j
Žn‹gkhw, Žll' §nek‹ tou, tŒ d¢ kaÜ Žpò tæxhw, oåon êgÛ-
eia kaÜ svthrÛa. m‹lista d¢ ¤n ÷soiw ¤nd¡xetai kaÜ Ïde
kaÜ �llvw, ÷tan, m¯ Žpò tæxhw, ² g¡nesiw  Ëste tò t¡low
Žgayñn, §nek‹ tou gÛnetai, kaÜ µ fæsei µ t¡xnú. Žpò tæ-
xhw d' oéd¢n §nek‹ tou gÛnetai.
Tò d' aétò aàtiñn ¤sti toÝw ginom¡noiw kaÜ toÝw gegenh-
m¡noiw kaÜ toÝw ¤som¡noiw ÷per kaÜ toÝw oïsi (tò gŒr m¡-
son aàtion), pl¯n toÝw m¢n oïsin ön, toÝw d¢ ginom¡noiw ginñ-
menon, toÝw d¢ gegenhm¡noiw gegenhm¡non kaÜ ¤som¡noiw ¤sñ-
menon. oåon diŒ tÛ g¡gonen ¦kleiciw; diñti ¤n m¡sÄ g¡gonen
² g°: gÛnetai d¢ diñti gÛnetai, ¦stai d¢ diñti ¦stai ¤n m¡sÄ,
kaÜ ¦sti diñti ¦stin. tÛ ¤sti kræstallow; eÞl®fyv d¯ ÷ti ìdvr
pephgñw. ìdvr ¤f' oð G, pephgòw ¤f' oð A, aàtion tò
m¡son ¤f' oð B, ¦kleiciw yermoè pantel®w. êp‹rxei d¯
tÒ G tò B, toætÄ d¢ tò pephg¡nai tò ¤f' oð A. gÛnetai
d¢ kræstallow ginom¡nou toè B, geg¡nhtai d¢ gegenhm¡nou,
¦stai d' ¤som¡nou.
Tò m¢n oïn oìtvw aàtion kaÜ oð aàtion ‘ma gÛnetai,
÷tan gÛnhtai, kaÜ ¦stin, ÷tan Â: kaÜ ¤pÜ toè gegon¡nai kaÜ
¦sesyai Ésaætvw. ¤pÜ d¢ tÇn m¯ ‘ma ”r' ¦stin ¤n tÒ su-
nexeÝ xrñnÄ, Ësper dokeÝ ²mÝn, �lla �llvn aàtia eänai,
toè tñde gen¡syai §teron genñmenon, kaÜ toè ¦sesyai §teron ¤sñ-
menon, kaÜ toè gÛnesyai d¡, eà ti ¦mprosyen ¤g¡neto; ¦sti d¯
Žpò toè ìsteron gegonñtow õ sullogismñw (Žrx¯ d¢ kaÜ
toætvn tŒ gegonñta): diò kaÜ ¤pÜ tÇn ginom¡nvn Ésaætvw.
Žpò d¢ toè prot¡rou oék ¦stin, oåon ¤peÜ tñde g¡gonen, ÷ti
tñd' ìsteron g¡gonen: kaÜ ¤pÜ toè ¦sesyai Ésaætvw. oëte
gŒr ŽorÛstou oëy' õrisy¡ntow ¦stai toè xrñnou Ëst' ¤peÜ toèt'
Žlhy¢w eÞpeÝn gegon¡nai, tñd' Žlhy¢w eÞpeÝn gegon¡nai tò
ìsteron. ¤n gŒr tÒ metajç ceèdow ¦stai tò eÞpeÝn toèto,
³dh yat¡rou gegonñtow. õ d' aétòw lñgow kaÜ ¤pÜ toè ¤so-
m¡nou, oéd' ¤peÜ tñde g¡gone, tñd' ¦stai. tò gŒr m¡son
õmñgonon deÝ eänai, tÇn genom¡nvn genñmenon, tÇn ¤som¡nvn
¤sñmenon, tÇn ginom¡nvn ginñmenon, tÇn öntvn ön: toè d¢ g¡-
gone kaÜ toè ¦stai oék ¤nd¡xetai eänai õmñgonon. ¦ti oëte
Žñriston ¤nd¡xetai eänai tòn xrñnon tòn metajç oëy' Éri-
sm¡non: ceèdow gŒr ¦stai tò eÞpeÝn ¤n tÒ metajæ. ¤piske-
pt¡on d¢ tÛ tò sun¡xon Ëste metŒ tò gegon¡nai tò gÛnesyai
êp‹rxein ¤n toÝw pr‹gmasin. µ d°lon ÷ti oék ¦stin ¤xñme-
non gegonñtow ginñmenon; oéd¢ gŒr genñmenon genom¡nou: p¡-
rata gŒr kaÜ �toma: Ësper oïn oéd¢ stigmaÛ eÞsin Žll®-
lvn ¤xñmenai, oéd¢ genñmena: �mfv gŒr ŽdiaÛreta. oéd¢
d¯ ginñmenon gegenhm¡nou diŒ tò aétñ: tò m¢n gŒr ginñme-
non diairetñn, tò d¢ gegonòw ŽdiaÛreton. Ësper oïn gramm¯
pròw stigm¯n ¦xei, oìtv tò ginñmenon pròw tò gegonñw: ¤n-
up‹rxei gŒr �peira gegonñta ¤n tÒ ginom¡nÄ. m�llon d¢
fanerÇw ¤n toÝw kayñlou perÜ kin®sevw deÝ lexy°nai perÜ
toætvn.
PerÜ m¢n oïn toè pÇw ’n ¤fej°w ginom¡nhw t°w gen¡-
sevw ¦xoi tò m¡son tò aàtion ¤pÜ tosoèton eÞl®fyv. Žn‹gkh
gŒr kaÜ ¤n toætoiw tò m¡son kaÜ tò prÇton �mesa eänai.
oåon tò A g¡gonen, ¤peÜ tò G g¡gonen (ìsteron d¢ tò G g¡-
gonen, ¦mprosyen d¢ tò A: Žrx¯ d¢ tò G diŒ tò ¤ggæteron
toè nèn eänai, ÷ ¤stin Žrx¯ toè xrñnou). tò d¢ G g¡gonen, eÞ
tò D g¡gonen. toè d¯ D genom¡nou Žn‹gkh tò A gegon¡nai.
aàtion d¢ tò G: toè gŒr D genom¡nou tò G Žn‹gkh gego-
n¡nai, toè d¢ G gegonñtow Žn‹gkh prñteron tò A gegon¡nai.
oìtv d¢ lamb‹nonti tò m¡son st®setaÛ pou eÞw �meson, µ
ŽeÜ parempeseÝtai diŒ tò �peiron; oé g‹r ¤stin ¤xñmenon
gegonòw gegonñtow, Ësper ¤l¡xyh. Žll' �rjasyaÛ ge ÷mvw
Žn‹gkh Žp' Žm¡sou kaÜ Žpò toè nèn prÅtou. õmoÛvw d¢
kaÜ ¤pÜ toè ¦stai. eÞ gŒr Žlhy¢w eÞpeÝn ÷ti ¦stai tò D,
Žn‹gkh prñteron Žlhy¢w eÞpeÝn ÷ti tò A ¦stai. toætou d'
aàtion tò G: eÞ m¢n gŒr tò D ¦stai, prñteron tò G ¦stai:
eÞ d¢ tò G ¦stai, prñteron tò A ¦stai. õmoÛvw d' �peirow
² tom¯ kaÜ ¤n toætoiw: oé gŒr ¦stin ¤sñmena ¤xñmena Žl-
l®lvn. Žrx¯ d¢ kaÜ ¤n toætoiw �mesow lhpt¡a. ¦xei d¢
oìtvw ¤pÜ tÇn ¦rgvn: eÞ g¡gonen oÞkÛa, Žn‹gkh tetm°syai
lÛyouw kaÜ gegon¡nai. toèto diŒ tÛ; ÷ti Žn‹gkh yem¡lion
gegon¡nai, eàper kaÜ oÞkÛa g¡gonen: eÞ d¢ yem¡lion, prñ-
teron lÛyouw gegon¡nai Žn‹gkh. p‹lin eÞ ¦stai oÞkÛa, Ésaæ-
tvw prñteron ¦sontai lÛyoi. deÛknutai d¢ diŒ toè m¡sou
õmoÛvw: ¦stai gŒr yem¡liow prñteron.
ƒEpeÜ d' õrÇmen ¤n toÝw ginom¡noiw kæklÄ tinŒ g¡nesin
oïsan, ¤nd¡xetai toèto eänai, eàper §pointo Žll®loiw tò m¡-
son kaÜ oß �kroi: ¤n gŒr toætoiw tò Žntistr¡fein ¤stÛn. d¡-
deiktai d¢ toèto ¤n toÝw prÅtoiw, ÷ti Žntistr¡fei tŒ sum-
per‹smata: tò d¢ kæklÄ toètñ ¤stin. ¤pÜ d¢ tÇn ¦rgvn
faÛnetai Ïde: bebregm¡nhw t°w g°w Žn‹gkh ŽtmÛda gen¡-
syai, toætou d¢ genom¡nou n¡fow, toætou d¢ genom¡nou ìdvr:
toætou d¢ genom¡nou Žn‹gkh bebr¡xyai t¯n g°n: toèto d' ·n tò
¤j Žrx°w, Ëste kæklÄ periel®luyen: ¥nòw gŒr aétÇn õtouoèn
öntow §teron ¦sti, kŽkeÛnou �llo, kaÜ toætou tò prÇton.
…Esti d' ¦nia m¢n ginñmena kayñlou (ŽeÛ te gŒr kaÜ
¤pÜ pantòw oìtvw µ ¦xei µ gÛnetai), tŒ d¢ ŽeÜ m¢n oë, Éw
¤pÜ tò polç d¡, oåon oé p�w �nyrvpow �rrhn tò g¡neion tri-
xoètai, Žll' Éw ¤pÜ tò polæ. tÇn d¯ toioætvn Žn‹gkh kaÜ
tò m¡son Éw ¤pÜ tò polç eänai. eÞ gŒr tò A katŒ toè B
kayñlou kathgoreÝtai, kaÜ toèto katŒ toè G kayñlou, Žn‹gkh
kaÜ tò A katŒ toè G ŽeÜ kaÜ ¤pÜ pantòw kathgoreÝsyai:
toèto g‹r ¤sti tò kayñlou, tò ¤pÜ pantÜ kaÜ ŽeÛ. Žll' êp¡-
keito Éw ¤pÜ tò polæ: Žn‹gkh �ra kaÜ tò m¡son Éw ¤pÜ
tò polç eänai tò ¤f' oð tò B. ¦sontai toÛnun kaÜ tÇn Éw
¤pÜ tò polç ŽrxaÜ �mesoi, ÷sa Éw ¤pÜ tò polç oìtvw ¦stin
µ gÛnetai.
PÇw m¢n oïn tò tÛ ¤stin eÞw toçw ÷rouw ŽpodÛdotai, kaÜ
tÛna trñpon Žpñdeijiw µ õrismòw ¦stin aétoè µ oék ¦stin, eàrh-
tai prñteron: pÇw d¢ deÝ yhreæein tŒ ¤n tÒ tÛ ¤sti kath-
goroæmena, nèn l¡gvmen.
TÇn d¯ êparxñntvn ŽeÜ ¥k‹stÄ ¦nia ¤pekteÛnei ¤pÜ
pl¡on, oé m¡ntoi ¦jv toè g¡nouw. l¡gv d¢ ¤pÜ pl¡on êp‹r-
xein ÷sa êp‹rxei m¢n ¥k‹stÄ kayñlou, oé m¯n ŽllŒ kaÜ
�llÄ. oåon ¦sti ti ù p‹sú tri‹di êp‹rxei, ŽllŒ kaÜ m¯
tri‹di, Ësper tò øn êp‹rxei t» tri‹di, ŽllŒ kaÜ m¯
ŽriymÒ, ŽllŒ kaÜ tò perittòn êp‹rxei te p‹sú tri‹di
kaÜ ¤pÜ pl¡on êp‹rxei (kaÜ gŒr t» pent‹di êp‹rxei), Žll'
oék ¦jv toè g¡nouw: ² m¢n gŒr pentŒw Žriymñw, oéd¢n d¢ ¦jv
Žriymoè perittñn. tŒ d¯ toiaèta lhpt¡on m¡xri toætou, §vw
tosaèta lhfy» prÇton Ïn §kaston m¢n ¤pÜ pl¡on êp‹rjei,
‘panta d¢ m¯ ¤pÜ pl¡on: taæthn gŒr Žn‹gkh oésÛan eänai
toè pr‹gmatow. oåon tri‹di êp‹rxei p‹sú Žriymñw, tò pe-
rittñn, tò prÇton Žmfot¡rvw, kaÜ Éw m¯ metreÝsyai Žri-
ymÒ kaÜ Éw m¯ sugkeÝsyai ¤j ŽriymÇn. toèto toÛnun ³dh
¤stÜn ² tri‹w, Žriymòw perittòw prÇtow kaÜ ÉdÜ prÇtow. toæ-
tvn gŒr §kaston, tŒ m¢n kaÜ toÝw perittoÝw p�sin êp‹rxei,
tò d¢ teleutaÝon kaÜ t» du‹di, p‹nta d¢ oédenÛ. ¤peÜ d¢
ded®lvtai ²mÝn ¤n toÝw �nv ÷ti kayñlou m¡n ¤sti tŒ ¤n
tÒ tÛ ¤sti kathgoroæmena (tŒ kayñlou d¢ ŽnagkaÝa), t» d¢
tri‹di, kaÜ ¤f' oð �llou oìtv lamb‹netai, ¤n tÒ tÛ ¤sti tŒ
lambanñmena, oìtvw ¤j Žn‹gkhw m¢n ’n eàh triŒw taèta.
÷ti d' oésÛa, ¤k tÇnde d°lon. Žn‹gkh g‹r, eÞ m¯ toèto ·n
tri‹di eänai, oåon g¡now ti eänai toèto, µ Ènomasm¡non µ ŽnÅ-
numon. ¦stai toÛnun ¤pÜ pl¡on µ t» tri‹di êp‹rxon. êpo-
keÛsyv gŒr toioèton eänai tò g¡now Ëste êp‹rxein katŒ dæ-
namin ¤pÜ pl¡on. eÞ toÛnun mhdenÜ êp‹rxei �llÄ µ taÝw
Žtñmoiw tri‹si, toèt' ’n eàh tò tri‹di eänai (êpokeÛsyv gŒr
kaÜ toèto, ² oésÛa ² ¥k‹stou eänai ² ¤pÜ toÝw Žtñmoiw ¦sxa-
tow toiaæth kathgorÛa): Ëste õmoÛvw kaÜ �llÄ õtÄoèn tÇn
oìtv deixy¡ntvn tò aétÒ eänai ¦stai.
Xr¯ d¡, ÷tan ÷lon ti pragmateæhtaÛ tiw, dieleÝn tò
g¡now eÞw tŒ �toma tÒ eàdei tŒ prÇta, oåon Žriymòn eÞw
tri‹da kaÜ du‹da, eäy' oìtvw ¤keÛnvn õrismoçw peir�syai
lamb‹nein, oåon eéyeÛaw gramm°w kaÜ kæklou, kaÜ ôry°w gv-
nÛaw, metŒ d¢ toèto labñnta tÛ tò g¡now, oåon pñteron tÇn
posÇn µ tÇn poiÇn, tŒ àdia p‹yh yevreÝn diŒ tÇn koinÇn
prÅtvn. toÝw gŒr suntiyem¡noiw ¤k tÇn Žtñmvn tŒ sum-
baÛnonta ¤k tÇn õrismÇn ¦stai d°la, diŒ tò Žrx¯n eänai
p‹ntvn tòn õrismòn kaÜ tò �ploèn kaÜ toÝw �ploÝw kay'
aêtŒ êp‹rxein tŒ sumbaÛnonta mñnoiw, toÝw d' �lloiw kat'
¤keÝna. aß d¢ diair¡seiw aß katŒ tŒw diaforŒw xr®simoÛ
eÞsin eÞw tò oìtv meti¡nai: Éw m¡ntoi deiknæousin, eàrhtai ¤n
toÝw prñteron. xr®simoi d' ’n eäen Ïde mñnon pròw tò sul-
logÛzesyai tò tÛ ¤stin. kaÛtoi dñjei¡n g' ’n oéd¡n, Žll' eé-
yçw lamb‹nein ‘panta, Ësper ’n eÞ ¤j Žrx°w ¤l‹mban¡
tiw �neu t°w diair¡sevw. diaf¡rei d¡ ti tò prÇton kaÜ ìste-
ron tÇn kathgoroum¡nvn kathgoreÝsyai, oåon eÞpeÝn zÒon ´me-
ron dÛpoun µ dÛpoun zÒon ´meron. eÞ gŒr ‘pan ¤k dæo ¤stÛ,
kaÜ §n ti tò zÒon ´meron, kaÜ p‹lin ¤k toætou kaÜ t°w dia-
for�w õ �nyrvpow µ ÷ ti d®pot' ¤stÜ tò ©n ginñmenon, Žnag-
kaÝon dielñmenon aÞteÝsyai.
…Eti pròw tò mhd¢n paralipeÝn
¤n tÒ tÛ ¤stin oìtv mñnvw ¤nd¡xetai. ÷tan gŒr tò prÇton
lhfy» g¡now, ’n m¢n tÇn k‹tvy¡n tina diair¡sevn lam-
b‹nú, oék ¤mpeseÝtai ‘pan eÞw toèto, oåon oé p�n zÒon µ
õlñpteron µ sxizñpteron, ŽllŒ pthnòn zÒon ‘pan: toætou
gŒr diaforŒ aìth. prÅth d¢ diafor‹ ¤sti zÐou eÞw ¶n
‘pan zÒon ¤mpÛptei. õmoÛvw d¢ kaÜ tÇn �llvn ¥k‹stou,
kaÜ tÇn ¦jv genÇn kaÜ tÇn êp' aétñ, oåon örniyow, eÞw ¶n
‘paw örniw, kaÜ Þxyæow, eÞw ¶n ‘paw Þxyæw. oìtv m¢n oïn
badÛzonti ¦stin eÞd¡nai ÷ti oéd¢n paral¡leiptai: �llvw d¢
kaÜ paralipeÝn ŽnagkaÝon kaÜ m¯ eÞd¡nai. oéd¢n d¢ deÝ tòn
õrizñmenon kaÜ diairoæmenon ‘panta eÞd¡nai tŒ önta. kaÛ-
toi Ždænatñn fasÛ tinew eänai tŒw diaforŒw eÞd¡nai tŒw pròw
§kaston m¯ eÞdñta §kaston: �neu d¢ tÇn diaforÇn oék eänai
§kaston eÞd¡nai: oð gŒr m¯ diaf¡rei, taétòn eänai toætÄ, oð d¢
diaf¡rei, §teron toætou. prÇton m¢n oïn toèto ceèdow: oé gŒr
katŒ p�san diaforŒn §teron: pollaÜ gŒr diaforaÜ êp‹r-
xousi toÝw aétoÝw tÒ eàdei, Žll' oé kat' oésÛan oéd¢ kay'
aêt‹. eäta ÷tan l‹bú tŽntikeÛmena kaÜ t¯n diaforŒn kaÜ
÷ti p�n ¤mpÛptei ¤ntaèya µ ¤ntaèya, kaÜ l‹bú ¤n yat¡rÄ
tò zhtoæmenon eänai, kaÜ toèto ginÅskú, oéd¢n diaf¡rei eÞd¡-
nai µ m¯ eÞd¡nai ¤f' ÷svn kathgoroèntai �llvn aß dia-
foraÛ. faneròn gŒr ÷ti ’n oìtv badÛzvn ¦lyú eÞw taèta
Ïn mhk¡ti ¦sti diafor‹, §jei tòn lñgon t°w oésÛaw. tò d'
‘pan ¤mpÛptein eÞw t¯n diaÛresin, ’n  ŽntikeÛmena Ïn m¯
¦sti metajæ, oék aàthma: Žn‹gkh gŒr ‘pan ¤n yat¡rÄ
aétÇn eänai, eàper ¤keÛnou diafor‹ ¤sti.
EÞw d¢ tò kataskeu‹zein ÷ron diŒ tÇn diair¡sevn triÇn
deÝ stox‹zesyai, toè labeÝn tŒ kathgoroæmena ¤n tÒ tÛ
¤sti, kaÜ taèta t‹jai tÛ prÇton µ deæteron, kaÜ ÷ti taèta
p‹nta. ¦sti d¢ toætvn ©n prÇton diŒ toè dænasyai, Ësper
pròw sumbebhkòw sullogÛsasyai ÷ti êp‹rxei, kaÜ diŒ toè
g¡nouw kataskeu‹sai. tò d¢ t‹jai Éw deÝ ¦stai, ¤Œn tò
prÇton l‹bú. toèto d' ¦stai, ¤Œn lhfy» ù p�sin Žkolou-
yeÝ, ¤keÛnÄ d¢ m¯ p‹nta: Žn‹gkh gŒr eänaÛ ti toioèton.
lhfy¡ntow d¢ toætou ³dh ¤pÜ tÇn k‹tv õ aétòw trñpow:
deæteron gŒr tò tÇn �llvn prÇton ¦stai, kaÜ trÛton tò
tÇn ¤xom¡nvn: Žfairey¡ntow gŒr toè �nvyen tò ¤xñmenon
tÇn �llvn prÇton ¦stai. õmoÛvw d¢ kaÜ ¤pÜ tÇn �llvn.
÷ti d' ‘panta taèta, faneròn ¤k toè labeÝn tñ te prÇ-
ton katŒ diaÛresin, ÷ti ‘pan µ tñde µ tñde zÒon, êp‹r-
xei d¢ tñde, kaÜ p‹lin toætou ÷lou t¯n diafor‹n, toè d¢
teleutaÛou mhk¡ti eänai diafor‹n, µ kaÜ eéyçw metŒ t°w
teleutaÛaw diafor�w toè sunñlou m¯ diaf¡rein eàdei ¦ti toèto.
d°lon gŒr ÷ti oëte pleÝon prñskeitai (p‹nta gŒr ¤n tÒ tÛ
¤stin eàlhptai toætvn) oëte ŽpoleÛpei oéd¡n: µ gŒr g¡now µ
diaforŒ ’n eàh. g¡now m¢n oïn tñ te prÇton, kaÜ metŒ
tÇn diaforÇn toèto proslambanñmenon: aß diaforaÜ d¢ p�-
sai ¦xontai: oé gŒr ¦ti ¦stin êst¡ra: eàdei gŒr ’n di¡fere
tò teleutaÝon, toèto d' eàrhtai m¯ diaf¡rein.
ZhteÝn d¢ deÝ ¤pibl¡ponta ¤pÜ tŒ ÷moia kaÜ Ždi‹-
fora, prÇton tÛ ‘panta taétòn ¦xousin, eäta p‹lin ¤f'
¥t¡roiw, “ ¤n taétÒ m¢n g¡nei ¤keÛnoiw, eÞsÜ d¢ aêtoÝw m¢n
taétŒ tÒ eàdei, ¤keÛnvn d' §tera. ÷tan d' ¤pÜ toætvn lh-
fy» tÛ p‹nta taétñn, kaÜ ¤pÜ tÇn �llvn õmoÛvw, ¤pÜ tÇn
eÞlhmm¡nvn p‹lin skopeÝn eÞ taétñn, §vw ’n eÞw §na ¦lyú
lñgon: oðtow gŒr ¦stai toè pr‹gmatow õrismñw. ¤Œn d¢ m¯
badÛzú eÞw §na Žll' eÞw dæo µ pleÛouw, d°lon ÷ti oék ’n eàh
§n ti eänai tò zhtoæmenon, ŽllŒ pleÛv. oåon l¡gv, eÞ tÛ
¤sti megalocuxÛa zhtoÝmen, skept¡on ¤pÛ tinvn megalo-
cæxvn, oîw àsmen, tÛ ¦xousin ©n p‹ntew à toioètoi. oåon eÞ
ƒAlkibi‹dhw megalñcuxow µ õ ƒAxilleçw kaÜ õ Aàaw, tÛ
©n ‘pantew; tò m¯ Žn¡xesyai êbrizñmenoi: õ m¢n gŒr ¤po-
l¡mhsen, õ d' ¤m®nisen, õ d' Žp¡kteinen ¥autñn. p‹lin ¤f'
¥t¡rvn, oåon Lus‹ndrou µ Svkr‹touw. eÞ d¯ tò Ždi‹foroi eä-
nai eétuxoèntew kaÜ Žtuxoèntew, taèta dæo labÆn skopÇ
tÛ tò aétò ¦xousin ´ te Žp‹yeia ² perÜ tŒw tæxaw kaÜ
² m¯ êpomon¯ Žtimazom¡nvn. eÞ d¢ mhd¡n, dæo eàdh ’n eàh
t°w megalocuxÛaw. aÞeÜ d' ¤stÜ p�w ÷row kayñlou: oé g‹r tini
ôfyalmÒ l¡gei tò êgieinòn õ Þatrñw, Žll' µ pantÜ µ eàdei Žf-
orÛsaw. =˜ñn te tò kay' §kaston õrÛsasyai µ tò kayñlou, diò deÝ
Žpò tÇn kay' §kasta ¤pÜ tŒ kayñlou metabaÛnein: kaÜ
gŒr aß õmvnumÛai lany‹nousi m�llon ¤n toÝw kayñlou µ ¤n
toÝw Ždiafñroiw. Ësper d¢ ¤n taÝw ŽpodeÛjesi deÝ tñ ge
sullelogÛsyai êp‹rxein, oìtv kaÜ ¤n toÝw ÷roiw tò saf¡w.
toèto d' ¦stai, ¤Œn diŒ tÇn kay' §kaston eÞlhmm¡nvn  tò ¤n
¥k‹stÄ g¡nei õrÛzesyai xvrÛw, oåon tò ÷moion m¯ p�n ŽllŒ
tò ¤n xrÅmasi kaÜ sx®masi, kaÜ ôjç tò ¤n fvn», kaÜ
oìtvw ¤pÜ tò koinòn badÛzein, eélaboæmenon m¯ õmvnumÛ&
¤ntæxú. eÞ d¢ m¯ dial¡gesyai deÝ metaforaÝw, d°lon ÷ti
oéd' õrÛzesyai oëte metaforaÝw oëte ÷sa l¡getai metaforaÝw:
dial¡gesyai gŒr Žn‹gkh ¦stai metaforaÝw.
Pròw d¢ tò ¦xein tŒ probl®mata ¤kl¡gein deÝ t‹w
te ŽnatomŒw kaÜ tŒw diair¡seiw, oìtv d¢ ¤kl¡gein, êpoy¡me-
non tò g¡now tò koinòn �p‹ntvn, oåon eÞ zÒa eàh tŒ teyev-
rhm¡na, poÝa pantÜ zÐÄ êp‹rxei, lhfy¡ntvn d¢ toætvn,
p‹lin tÇn loipÇn tÒ prÅtÄ poÝa pantÜ §petai, oåon eÞ
toèto örniw, poÝa pantÜ §petai örniyi, kaÜ oìtvw aÞeÜ tÒ ¤g-
gætata: d°lon gŒr ÷ti §jomen ³dh l¡gein tò diŒ tÛ êp‹r-
xei tŒ ¥pñmena toÝw êpò tò koinñn, oåon diŒ tÛ ŽnyrÅpÄ
µ áppÄ êp‹rxei. ¦stv d¢ zÒon ¤f' oð A, tò d¢ B tŒ
¥pñmena pantÜ zÐÄ, ¤f' Ïn d¢ G D E tŒ tinŒ zÒa. d°-
lon d¯ diŒ tÛ tò B êp‹rxei tÒ D: diŒ gŒr tò A. õmoÛvw
d¢ kaÜ toÝw �lloiw: kaÜ ŽeÜ ¤pÜ tÇn k‹tv õ aétòw lñgow.
Nèn m¢n oïn katŒ tŒ paradedom¡na koinŒ ônñmata
l¡gomen, deÝ d¢ m¯ mñnon ¤pÜ toætvn skopeÝn, ŽllŒ kaÜ
’n �llo ti ôfy» êp‹rxon koinñn, ¤klamb‹nonta, eäta tÛsi
toèt' ŽkolouyeÝ kaÜ poÝa toætÄ §petai, oåon toÝw k¡rata
¦xousi tò ¦xein ¤xÝnon, tò m¯ ŽmfÅdont' eänai: p‹lin tò
k¡rat' ¦xein tÛsin §petai. d°lon gŒr diŒ tÛ ¤keÛnoiw êp‹r-
jei tò eÞrhm¡non: diŒ gŒr tò k¡rat' ¦xein êp‹rjei.
…Eti d' �llow trñpow ¤stÜ katŒ tò Žn‹logon ¤kl¡gein.
©n gŒr labeÝn oék ¦sti tò aétñ, ù deÝ kal¡sai s®pion kaÜ
�kanyan kaÜ ôstoèn: ¦stai d' ¥pñmena kaÜ toætoiw Ësper
mi�w tinow fæsevw t°w toiaæthw oëshw.
TŒ d' aétŒ probl®mat‹ ¤sti tŒ m¢n tÒ tò aétò
m¡son ¦xein, oåon ÷ti p‹nta ŽntiperÛstasiw. toætvn d' ¦nia
tÒ g¡nei taét‹, ÷sa ¦xei diaforŒw tÒ �llvn µ �llvw
eänai, oåon diŒ tÛ ±xeÝ, µ diŒ tÛ ¤mfaÛnetai, kaÜ diŒ tÛ
äriw: ‘panta gŒr taèta tò aétò prñblhm‹ ¤sti g¡nei
(p‹nta gŒr Žn‹klasis), Žll' eàdei §tera. tŒ d¢ tÒ tò
m¡son êpò tò §teron m¡son eänai diaf¡rei tÇn problhm‹-
tvn, oåon diŒ tÛ õ NeÝlow fyÛnontow toè mhnòw m�llon =eÝ;
diñti xeimeriÅterow fyÛnvn õ meÛw. diŒ tÛ d¢ xeimeriÅterow
fyÛnvn; diñti ² sel®nh ŽpoleÛpei. taèta gŒr oìtvw ¦xei
pròw �llhla.
PerÜ d' aÞtÛou kaÜ oð aàtion Žpor®seie m¢n �n tiw,
”ra ÷te êp‹rxei tò aÞtiatñn, kaÜ tò aàtion êp‹rxei (Ëw-
per eÞ fullorroeÝ µ ¤kleÛpei, kaÜ tò aàtion toè ¤kleÛpein
µ fullorroeÝn ¦stai: oåon eÞ toèt' ¦sti tò plat¡a ¦xein tŒ
fælla, toè d' ¤kleÛpein tò t¯n g°n ¤n m¡sÄ eänai: eÞ gŒr
m¯ êp‹rxei, �llo ti ¦stai tò aàtion aétÇn), eà te tò aàtion
êp‹rxei, ‘ma kaÜ tò aÞtiatñn (oåon eÞ ¤n m¡sÄ ² g°, ¤k-
leÛpei, µ eÞ platæfullon, fullorroeÝ). eÞ d' oìtvw, ‘m'
’n eàh kaÜ deiknæoito di' Žll®lvn. ¦stv gŒr tò fullor-
roeÝn ¤f' oð A, tò d¢ platæfullon ¤f' oð B, �mpelow
d¢ ¤f' oð G. eÞ d¯ tÒ B êp‹rxei tò A (p�n gŒr platæful-
lon fullorroeÝ), tÒ d¢ G êp‹rxei tò B (p�sa gŒr �mpe-
low platæfullos), tÒ G êp‹rxei tò A, kaÜ p�sa �m-
pelow fullorroeÝ. aàtion d¢ tò B tò m¡son. ŽllŒ kaÜ
÷ti platæfullon ² �mpelow, ¦sti diŒ toè fullorroeÝn Žpo-
deÝjai. ¦stv gŒr tò m¢n D platæfullon, tò d¢ E tò
fullorroeÝn, �mpelow d¢ ¤f' oð Z. tÒ d¯ Z êp‹rxei tò
E (fullorroeÝ gŒr p�sa �mpelos), tÒ d¢ E tò D (‘pan
gŒr tò fullorrooèn platæfullon): p�sa �ra �mpelow
platæfullon. aàtion d¢ tò fullorroeÝn. eÞ d¢ m¯ ¤nd¡xetai
aàtia eänai Žll®lvn (tò gŒr aàtion prñteron oð aàtion, kaÜ toè
m¢n ¤kleÛpein aàtion tò ¤n m¡sÄ t¯n g°n eänai, toè d' ¤n m¡sÄ
t¯n g°n eänai oék aàtion tò ¤kleÛpein) eÞ oïn ² m¢n diŒ toè aÞtÛou
Žpñdeijiw toè diŒ tÛ, ² d¢ m¯ diŒ toè aÞtÛou toè ÷ti, ÷ti
m¢n ¤n m¡sÄ, oäde, diñti d' oë. ÷ti d' oé tò ¤kleÛpein aàtion
toè ¤n m¡sÄ, ŽllŒ toèto toè ¤kleÛpein, fanerñn: ¤n gŒr tÒ
lñgÄ tÒ toè ¤kleÛpein ¤nup‹rxei tò ¤n m¡sÄ, Ëste d°lon ÷ti
diŒ toætou ¤keÝno gnvrÛzetai, Žll' oé toèto di' ¤keÛnou.
‡H ¤nd¡xetai ¥nòw pleÛv aàtia eänai; kaÜ gŒr eÞ ¦sti
tò aétò pleiñnvn prÅtvn kathgoreÝsyai, ¦stv tò A tÒ B
prÅtÄ êp‹rxon, kaÜ tÒ G �llÄ prÅtÄ, kaÜ taèta toÝw
D E. êp‹rjei �ra tò A toÝw D E: aàtion d¢ tÒ m¢n D tò
B, tÒ d¢ E tò G: Ëste toè m¢n aÞtÛou êp‹rxontow Žn‹gkh
tò pr�gma êp‹rxein, toè d¢ pr‹gmatow êp‹rxontow oék
Žn‹gkh p�n ù ’n  aàtion, Žll' aàtion m¡n, oé m¡ntoi p�n.
µ eÞ ŽeÜ kayñlou tò prñblhm‹ ¤sti, kaÜ tò aàtion ÷lon ti,
kaÜ oð aàtion, kayñlou; oåon tò fullorroeÝn ÷lÄ tinÜ Žfvrism¡-
non, k’n eàdh aétoè Â, kaÜ toisdÜ kayñlou, µ futoÝw µ toioisdÜ
futoÝw: Ëste kaÜ tò m¡son àson deÝ eänai ¤pÜ toætvn kaÜ oð aàtion,
kaÜ Žntistr¡fein. oåon diŒ tÛ tŒ d¡ndra fullorroeÝ; eÞ d¯ diŒ
p°jin toè êgroè, eàte fullorroeÝ d¡ndron, deÝ êp‹rxein p°jin,
eàte p°jiw êp‹rxei, m¯ õtÄoèn ŽllŒ d¡ndrÄ, fullorroeÝn.
Pñteron d' ¤nd¡xetai m¯ tò aétò aàtion eänai toè aétoè
p�sin Žll' §teron, µ oë; µ eÞ m¢n kay' aêtò Žpod¡deiktai
kaÜ m¯ katŒ shmeÝon µ sumbebhkñw, oéx oåñn te: õ gŒr lñ-
gow toè �krou tò m¡son ¤stÛn: eÞ d¢ m¯ oìtvw, ¤nd¡xetai. ¦sti
d¢ kaÜ oð aàtion kaÜ Ú skopeÝn katŒ sumbebhkñw: oé m¯n
dokeÝ probl®mata eänai. eÞ d¢ m®, õmoÛvw §jei tò m¡son:
eÞ m¢n õmÅnuma, õmÅnumon tò m¡son, eÞ d' Éw ¤n g¡nei,
õmoÛvw §jei. oåon diŒ tÛ kaÜ ¤nallŒj Žn‹logon; �llo gŒr
aàtion ¤n grammaÝw kaÜ ŽriymoÝw kaÜ tò aétñ ge, Ã m¢n
gramm®, �llo, Ã d' ¦xon aëjhsin toiandÛ, tò aétñ. oì-
tvw ¤pÜ p‹ntvn. toè d' ÷moion eänai xrÇma xrÅmati kaÜ
sx°ma sx®mati �llo �llÄ. õmÅnumon gŒr tò ÷moion
¤pÜ toætvn: ¦nya m¢n gŒr àsvw tò Žn‹logon ¦xein tŒw pleu-
rŒw kaÜ àsaw tŒw gvnÛaw, ¤pÜ d¢ xrvm‹tvn tò t¯n aàsyh-
sin mÛan eänai ³ ti �llo toioèton. tŒ d¢ kat' ŽnalogÛan tŒ
aétŒ kaÜ tò m¡son §jei kat' ŽnalogÛan.
…Exei d' oìtv tò
parakolouyeÝn tò aàtion Žll®loiw kaÜ oð aàtion kaÜ Ú aà-
tion: kay' §kaston m¢n lamb‹nonti tò oð aàtion ¤pÜ pl¡on,
oåon tò t¡ttarsin àsaw tŒw ¦jv ¤pÜ pl¡on µ trÛgvnon µ te-
tr‹gvnon, ‘pasi d¢ ¤p' àson (÷sa gŒr t¡ttarsin ôryaÝw
àsaw tŒw ¦jv): kaÜ tò m¡son õmoÛvw. ¦sti d¢ tò m¡son lñ-
gow toè prÅtou �krou, diò p�sai aß ¤pist°mai di' õrismoè
gÛgnontai. oåon tò fullorroeÝn ‘ma ŽkolouyeÝ t» Žmp¡lÄ
kaÜ êper¡xei, kaÜ suk», kaÜ êper¡xei: Žll' oé p‹ntvn,
Žll' àson. eÞ d¯ l‹boiw tò prÇton m¡son, lñgow toè ful-
lorroeÝn ¤stin. ¦stai gŒr prÇton m¢n ¤pÜ y‹tera m¡son, ÷ti
toiadÜ ‘panta: eäta toætou m¡son, ÷ti ôpòw p®gnutai ³ ti
�llo toioèton. tÛ d' ¤stÜ tò fullorroeÝn; tò p®gnusyai tòn
¤n t» sun‹cei toè sp¡rmatow ôpñn.
ƒEpÜ d¢ tÇn sxhm‹tvn Ïde ŽpodÅsei zhtoèsi t¯n par-
akoloæyhsin toè aÞtÛou kaÜ oð aàtion. ¦stv tò A tÒ B êp‹r-
xein pantÛ, tò d¢ B ¥k‹stÄ tÇn D, ¤pÜ pl¡on d¡. tò m¢n
d¯ B kayñlou ’n eàh toÝw D: toèto gŒr l¡gv kayñlou Ú
m¯ Žntistr¡fei, prÇton d¢ kayñlou Ú §kaston m¢n m¯ Žnti-
str¡fei, ‘panta d¢ Žntistr¡fei kaÜ parekteÛnei. toÝw d¯
D aàtion toè A tò B. deÝ �ra tò A ¤pÜ pl¡on toè B ¤pek-
teÛnein: eÞ d¢ m®, tÛ m�llon aàtion ¦stai toèto ¤keÛnou; eÞ
d¯ p�sin êp‹rxei toÝw E tò A, ¦stai ti ¤keÝna ©n ‘panta
�llo toè B. eÞ gŒr m®, pÇw ¦stai eÞpeÝn ÷ti Ú tò E, tò
A pantÛ, Ú d¢ tò A, oé pantÜ tò E; diŒ tÛ gŒr oék ¦stai
ti aàtion oåon [tò A] êp‹rxei p�si toÝw D; Žll' ”ra kaÜ
tŒ E ¦stai ti §n; ¤pisk¡casyai deÝ toèto, kaÜ ¦stv tò G.
¤nd¡xetai d¯ toè aétoè pleÛv aàtia eänai, Žll' oé toÝw aé-
toÝw tÒ eàdei, oåon toè makrñbia eänai tŒ m¢n tetr‹poda
tò m¯ ¦xein xol®n, tŒ d¢ pthnŒ tò jhrŒ eänai µ §terñn
ti.
EÞ d¢ eÞw tò �tomon m¯ eéyçw ¦rxontai, kaÜ m¯ mñnon
©n tò m¡son ŽllŒ pleÛv, kaÜ tŒ aàtia pleÛv. | pñteron d' aàtion
tÇn m¡svn, tò pròw tò kayñlou prÇ|ton µ tò pròw tò kay'
§kaston, toÝw kay' §kaston; d°lon d¯ ÷ti | tò ¤ggætata ¥k‹stÄ
Ú aàtion. toè gŒr tò prÇton êpò tò | kayñlou êp‹rxein toèto
aàtion, oåon tÒ D tò G toè tò B | êp‹rxein aàtion. tÒ m¢n
oïn D tò G aàtion toè A, tÒ d¢ G | tò B, toætÄ d¢ aétñ.
PerÜ m¢n oïn sullogismoè kaÜ ŽpodeÛjevw, tÛ te ¥k‹-
terñn ¤sti kaÜ pÇw gÛnetai, fanerñn, ‘ma d¢ kaÜ perÜ ¤pi-
st®mhw Žpodeiktik°w: taétòn g‹r ¤stin. perÜ d¢ tÇn ŽrxÇn,
pÇw te gÛnontai gnÅrimoi kaÜ tÛw ² gnvrÛzousa §jiw, ¤nteè-
yen ¦stai d°lon proapor®sasi prÇton.
†Oti m¢n oïn oék ¤nd¡xetai ¤pÛstasyai di' ŽpodeÛjevw
m¯ gignÅskonti tŒw prÅtaw ŽrxŒw tŒw Žm¡souw, eàrhtai
prñteron. tÇn d' Žm¡svn t¯n gnÇsin, kaÜ pñteron ² aét®
¤stin µ oéx ² aét®, diapor®seien �n tiw, kaÜ pñteron ¤pi-
st®mh ¥kat¡rou [µ oë], µ toè m¢n ¤pist®mh toè d' §terñn ti g¡-
now, kaÜ pñteron oék ¤noèsai aß §jeiw ¤ggÛnontai µ ¤noèsai
lel®yasin. eÞ m¢n d¯ ¦xomen aét‹w, �topon: sumbaÛnei
gŒr Žkribest¡raw ¦xontaw gnÅseiw ŽpodeÛjevw lany‹nein.
eÞ d¢ lamb‹nomen m¯ ¦xontew prñteron, pÇw ’n gnvrÛzoi-
men kaÜ many‹noimen ¤k m¯ pro#parxoæshw gnÅsevw; Ždæ-
naton g‹r, Ësper kaÜ ¤pÜ t°w ŽpodeÛjevw ¤l¡gomen. fa-
neròn toÛnun ÷ti oët' ¦xein oåñn te, oët' Žgnooèsi kaÜ mhdemÛan
¦xousin §jin ¤ggÛgnesyai. Žn‹gkh �ra ¦xein m¡n tina dæna-
min, m¯ toiaæthn d' ¦xein ¶ ¦stai toætvn timivt¡ra kat'
ŽkrÛbeian. faÛnetai d¢ toètñ ge p�sin êp‹rxon toÝw zÐoiw.
¦xei gŒr dænamin sæmfuton kritik®n, ¶n kaloèsin aàsyhsin:
¤noæshw d' aÞsy®sevw toÝw m¢n tÇn zÐvn ¤ggÛgnetai mon¯ toè
aÞsy®matow, toÝw d' oék ¤ggÛgnetai. ÷soiw m¢n oïn m¯ ¤ggÛ-
gnetai, µ ÷lvw µ perÜ “ m¯ ¤ggÛgnetai, oék ¦sti toætoiw gnÇ-
siw ¦jv toè aÞsy‹nesyai: ¤n oåw d' ¦nestin aÞsyom¡noiw ¦xein
¦ti ¤n t» cux». pollÇn d¢ toioætvn ginom¡nvn ³dh diafor‹
tiw gÛnetai, Ëste toÝw m¢n gÛnesyai lñgon ¤k t°w tÇn toioæ-
tvn mon°w, toÝw d¢ m®.
ƒEk m¢n oïn aÞsy®sevw gÛnetai mn®mh,
Ësper l¡gomen, ¤k d¢ mn®mhw poll‹kiw toè aétoè ginom¡-
nhw ¤mpeirÛa: aß gŒr pollaÜ mn°mai tÒ ŽriymÒ ¤mpeirÛa
mÛa ¤stÛn. ¤k d' ¤mpeirÛaw µ ¤k pantòw ±rem®santow toè ka-
yñlou ¤n t» cux», toè ¥nòw parŒ tŒ poll‹, ù ’n ¤n ‘pa-
sin ©n ¤n» ¤keÛnoiw tò aétñ, t¡xnhw Žrx¯ kaÜ ¤pist®mhw,
¤Œn m¢n perÜ g¡nesin, t¡xnhw, ¤Œn d¢ perÜ tò ön, ¤pist®mhw.
oëte d¯ ¤nup‹rxousin Žfvrism¡nai aß §jeiw, oët' Žp' �l-
lvn §jevn gÛnontai gnvstikvt¡rvn, Žll' Žpò aÞsy®sevw,
oåon ¤n m‹xú trop°w genom¡nhw ¥nòw st‹ntow §terow ¦sth, eäy'
§terow, §vw ¤pÜ Žrx¯n ·lyen. ² d¢ cux¯ êp‹rxei toiaæth
oïsa oáa dænasyai p‹sxein toèto. ù d' ¤l¡xyh m¢n p‹lai,
oé safÇw d¢ ¤l¡xyh, p‹lin eàpvmen. st‹ntow gŒr tÇn
Ždiafñrvn ¥nñw, prÇton m¢n ¤n t» cux» kayñlou (kaÜ gŒr
aÞsy‹netai m¢n tò kay' §kaston, ² d' aàsyhsiw toè kayñlou
¤stÛn, oåon ŽnyrÅpou, Žll' oé KallÛou ŽnyrÅpou): p‹lin ¤n toæ-
toiw ástatai, §vw ’n tŒ Žmer° st» kaÜ tŒ kayñlou, oåon toi-
ondÜ zÒon, §vw zÒon, kaÜ ¤n toætÄ Ésaætvw. d°lon d¯ ÷ti
²mÝn tŒ prÇta ¤pagvg» gnvrÛzein ŽnagkaÝon: kaÜ gŒr
² aàsyhsiw oìtv tò kayñlou ¤mpoieÝ.
ƒEpeÜ d¢ tÇn perÜ t¯n
di‹noian §jevn aåw Žlhyeæomen aß m¢n ŽeÜ ŽlhyeÝw eÞsin,
aß d¢ ¤pid¡xontai tò ceèdow, oåon dñja kaÜ logismñw, Žlhy°
d' ŽeÜ ¤pist®mh kaÜ noèw, kaÜ oéd¢n ¤pist®mhw Žkrib¡steron
�llo g¡now µ noèw, aß d' ŽrxaÜ tÇn ŽpodeÛjevn gnvrimÅ-
terai, ¤pist®mh d' ‘pasa metŒ lñgou ¤stÛ, tÇn ŽrxÇn ¤pi-
st®mh m¢n oék ’n eàh, ¤peÜ d' oéd¢n Žlhy¡steron ¤nd¡xetai eä-
nai ¤pist®mhw µ noèn, noèw ’n eàh tÇn ŽrxÇn, ¦k te toætvn
skopoèsi kaÜ ÷ti ŽpodeÛjevw Žrx¯ oék Žpñdeijiw, Ëst' oéd'
¤pist®mhw ¤pist®mh. eÞ oïn mhd¢n �llo par' ¤pist®mhn g¡-
now ¦xomen Žlhy¡w, noèw ’n eàh ¤pist®mhw Žrx®. kaÜ ² m¢n
Žrx¯ t°w Žrx°w eàh �n, ² d¢ p�sa õmoÛvw ¦xei pròw tò
p�n pr�gma.
De Anina I
Copyright 2002 Giovanni Ferrero